fbpx
Уикипедия

QWERTY

QWERTY — қазіргі таңдағы ағылшын тілінде қолданылатын латын пернетақта жаймасының ең кең тараған түрі. Осының негізінде басқа да көптеген тілдерде пернетақталар жарық көрген. Бұл пернетақта жаймасының атауы оның жоғарғы сол жақ қатарындағы 6 әріптің тіркесінен пайда болған.

1867-1971 жылдары аралығында жасалған Кристофер Шоулздың алғашқы тәжірибелік жазба машиналары әліпби тәртібі бойынша орналасқан пернелердің екі қатарынан тұрған. Бұндай тәртіп иіндердің бір-бірімен жиі соғылуына әкеліп соқты. Осы мәселені шешу барысында Кристофер Шоулз пернелердің орналасуын өзгерте отырып, бірнеше рет тәжрірибе жасаған. Нәтижесінде ол Ремингтон 1-ді жарыққа шығарды. Бұл өндірістік мақсатта шығарылған алғашқы жазба машинасы еді, пернетақтада QWERTY тәртібі қолданылған. Пернетақта нарықта орнын тауып, бес жыл бойы сатылымда болды, тұтынушылар QWERTY-ге уйреніп те үлгерді.

Көрмей теру тәсілінің 1888 жылы Франк Макгурриннің ашуы Ремингтон-2 жазба машинасының кең тарауына көмегін тигізді. Макгурриннің таң қалдырарлық жеңісімен аяқталған 1888 жылы орын алған пернетақтада тез теру сайысы QWERTY пернетақталарының кең қолданысқа ие болуына тағы да оң әсерін тигізді. Осы кезеңнен бастап жазба пернетақталарын өндірушілер QWERTY тәртібіне көше бастады.

Қазіргі уақытта QWERTY - ең көп тараған пернетақта түрі және оны ары қарай дамытудың қажеттілігі жоқ.

QWERTY пернетақта жаймасы осы уақытта мынадай анахронизммен сипатталады: QWERTY-дің пайда болуына әкеліп соққан қажеттіліктер қазір жойылды. Оны өзгертуге тырысқан бірнеше талпыныстар бар.

Дворак тәртібі

Дворактың қарапайым пернетақтасы

1936 жылы Вашингтон университетінің профессоры Август Дворак пернелердің стандартты тәртібіне оралып, жаңа перне тәртібінің қажеттілігін ғылыми түрде дәлелдеуге тырысты. Оның зерттеулерінің нәтижесі автордың атымен аталған жаңа пернетақтаны дүниеге әкелді. Оның негізгі мақсаты - қолданушыға сөз теруді барынша ыңғайлы ету. Дворак пернетақтасының барлық талаптарға сай, кез келген Windows нұсқасына қолдануға болатынына қарамастан, онымен компьютер қолданушылардың тек 2%-ы ғана қолданады. 1943 жылы желтоқсан айында Дворак жазған еді:

Аса көп еңбектенбей-ақ, кем дегенде Шолулздың әмбебап пернетақтасынан кем болмайтын ондаған пернетақталар шығаруға болады. Шоулз пернетақтасының төменгі үш қатарындағы әріптер мен таңбаларының орнын кездейсоқ ауыстырсақ, қол мен саусақтарға түсетін күшті біркелкі сейілтетін қолайлы пернетақтаның пайда болуы ықтимал. Сонымен қатар, Шоулз пернетақтасымен салыстырғанда, бір қолмен терілетін сөздер және теруге қолайсыз әріптер тізбегінен құралған сөздер саны азаяды.

Colemak тәртібі

Colemak пернетақтасы

Colemak теру тәртібін 2006 жылы Шай Коулман ағылшын әріптерін теру үшін шығарған. Атауы Coleman және Dvorak сөздерінің тіркесуінен шыққан. Заманауи компьютерлерге бейімделген пернетақта Коулманның айтуына қарағанда мынадай мәселелерді шешуге мүмкіндік береді:

  1. QWERTY-ден әлдеқайда тез және Дворактан бірнеше рет тез - Colemak-та шынашақтарға аз күш түседі, оң және сол қол жиі ауысады.
  2. QWERTY және Colemak пернетақталарының ішінара ұқсастығына байланысты QWERTY-де, мысалы, жұмыс кезінде, ал Colemak-пен үйде қолдануға болады. Дворак пернетақтасы QWERTY-ге мүлдем сәйкес келмейді.
  3. Маңызды пернетақта командаларын (Ctrl+Z, Ctrl+S т.с.с.) қол оңай жететіндей өз орнында қалдырады.
  4. Дворак пернетақтасына қарағанда Colemak пернетақтасында бағдарламалау оңайырақ, нүктелі үтірден басқа тыныс белгілері QWERTY-дегі орындарында қалдырылған.

Бір қызығы, Colemak пернетақтасында Caps Lock батырмасының орнында екінші Backspace батырмасы орналасқан.

QWERTY
qwerty, Тіл, Бақылау, Өңдеу, қазіргі, таңдағы, ағылшын, тілінде, қолданылатын, латын, пернетақта, жаймасының, ең, кең, тараған, түрі, Осының, негізінде, басқа, да, көптеген, тілдерде, пернетақталар, жарық, көрген, Бұл, пернетақта, жаймасының, атауы, оның, жоға. QWERTY Til Bakylau Өndeu QWERTY kazirgi tandagy agylshyn tilinde koldanylatyn latyn pernetakta zhajmasynyn en ken taragan tүri Osynyn negizinde baska da koptegen tilderde pernetaktalar zharyk korgen Bul pernetakta zhajmasynyn atauy onyn zhogargy sol zhak kataryndagy 6 әriptin tirkesinen pajda bolgan QWERTY pernetaktasy britandyk үlgi Mazmuny 1 Pajda bolu tarihy 2 Balama pernetakta tүrleri 2 1 Dvorak tәrtibi 2 2 Colemak tәrtibi 3 Tagy karanyz 4 DerekkozderPajda bolu tarihy Өndeu1867 1971 zhyldary aralygynda zhasalgan Kristofer Shoulzdyn algashky tәzhiribelik zhazba mashinalary әlipbi tәrtibi bojynsha ornalaskan pernelerdin eki katarynan turgan Bundaj tәrtip iinderdin bir birimen zhii sogyluyna әkelip sokty Osy mәseleni sheshu barysynda Kristofer Shoulz pernelerdin ornalasuyn ozgerte otyryp birneshe ret tәzhriribe zhasagan Nәtizhesinde ol Remington 1 di zharykka shygardy Bul ondiristik maksatta shygarylgan algashky zhazba mashinasy edi pernetaktada QWERTY tәrtibi koldanylgan Pernetakta narykta ornyn tauyp bes zhyl bojy satylymda boldy tutynushylar QWERTY ge ujrenip te үlgerdi Kormej teru tәsilinin 1888 zhyly Frank Makgurrinnin ashuy Remington 2 zhazba mashinasynyn ken tarauyna komegin tigizdi Makgurrinnin tan kaldyrarlyk zhenisimen ayaktalgan 1888 zhyly oryn algan pernetaktada tez teru sajysy QWERTY pernetaktalarynyn ken koldanyska ie boluyna tagy da on әserin tigizdi Osy kezennen bastap zhazba pernetaktalaryn ondirushiler QWERTY tәrtibine koshe bastady Қazirgi uakytta QWERTY en kop taragan pernetakta tүri zhәne ony ary karaj damytudyn kazhettiligi zhok Balama pernetakta tүrleri ӨndeuQWERTY pernetakta zhajmasy osy uakytta mynadaj anahronizmmen sipattalady QWERTY din pajda boluyna әkelip sokkan kazhettilikter kazir zhojyldy Ony ozgertuge tyryskan birneshe talpynystar bar Dvorak tәrtibi Өndeu Dvoraktyn karapajym pernetaktasy 1936 zhyly Vashington universitetinin professory Avgust Dvorak pernelerdin standartty tәrtibine oralyp zhana perne tәrtibinin kazhettiligin gylymi tүrde dәleldeuge tyrysty Onyn zertteulerinin nәtizhesi avtordyn atymen atalgan zhana pernetaktany dүniege әkeldi Onyn negizgi maksaty koldanushyga soz terudi barynsha yngajly etu Dvorak pernetaktasynyn barlyk talaptarga saj kez kelgen Windows nuskasyna koldanuga bolatynyna karamastan onymen kompyuter koldanushylardyn tek 2 y gana koldanady 1943 zhyly zheltoksan ajynda Dvorak zhazgan edi Asa kop enbektenbej ak kem degende Sholulzdyn әmbebap pernetaktasynan kem bolmajtyn ondagan pernetaktalar shygaruga bolady Shoulz pernetaktasynyn tomengi үsh kataryndagy әripter men tanbalarynyn ornyn kezdejsok auystyrsak kol men sausaktarga tүsetin kүshti birkelki sejiltetin kolajly pernetaktanyn pajda boluy yktimal Sonymen katar Shoulz pernetaktasymen salystyrganda bir kolmen teriletin sozder zhәne teruge kolajsyz әripter tizbeginen kuralgan sozder sany azayady Colemak tәrtibi Өndeu Colemak pernetaktasy Colemak teru tәrtibin 1 2006 zhyly Shaj Koulman agylshyn әripterin teru үshin shygargan Atauy Coleman zhәne Dvorak sozderinin tirkesuinen shykkan Zamanaui kompyuterlerge bejimdelgen pernetakta Koulmannyn ajtuyna karaganda mynadaj mәselelerdi sheshuge mүmkindik beredi QWERTY den әldekajda tez zhәne Dvoraktan birneshe ret tez Colemak ta shynashaktarga az kүsh tүsedi on zhәne sol kol zhii auysady QWERTY zhәne Colemak pernetaktalarynyn ishinara uksastygyna bajlanysty QWERTY de mysaly zhumys kezinde al Colemak pen үjde koldanuga bolady Dvorak pernetaktasy QWERTY ge mүldem sәjkes kelmejdi Manyzdy pernetakta komandalaryn Ctrl Z Ctrl S t s s kol onaj zhetetindej oz ornynda kaldyrady Dvorak pernetaktasyna karaganda Colemak pernetaktasynda bagdarlamalau onajyrak nүkteli үtirden baska tynys belgileri QWERTY degi oryndarynda kaldyrylgan Bir kyzygy Colemak pernetaktasynda Caps Lock batyrmasynyn ornynda ekinshi Backspace batyrmasy ornalaskan Tagy karanyz ӨndeuPernetakta Pernetakta zhajmasyDerekkozder Өndeu Colemak keyboard layout ergonomic fast and easy to learn QWERTY Dvorak alternative https kk wikipedia org w index php title QWERTY amp oldid 2886511 betinen alyngan, уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана,

мақала

, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар.