fbpx
Уикипедия

Статистика

Статистика (лат.status– жай-күй) –

  1. білім саласы, бұқаралық әлеуметтік-экономикалық құбылыстар мен үдерістердің сандық және сапалық көрсеткіштерін зерделейтін ғылым;
  2. қоғам өмірінің (экономиканың, саясаттың, т.б.) сандық заңдылықтарын олардың сапалық мазмұнымен ажырағысыз байланыста сипаттайтын статистик. ақпаратты жинап, өңдеуді, талдау мен жариялауды қамтитын практик. қызмет саласы;
  3. жарияланатын сандық деректердің, бақыланбалы нысанның сан немесе сапа тұлғасындағы күйін тиянақтайтын бақылау нәтижелерінің жиынтығы.
  4. қоғам өмірінің сандық жақтарында болатын құбылыстарды меңгеретін және көп жылдық тарихы бар ерекше ғылым немесе білім саласы. Оның шығу төркіні әр түрлі қоғамдық тұтынушыларға, мал санына, жер-су көлеміне, дүние-мүлік және басқалар есебіне байланысты.
  5. әр-алуан белгілі бір статистикалық деректер жиыны ретінде де түсінуге болады (өлім статистикасы, торбетке кіру статистикасы т.б.).

Статистика сөзі ғылыми әдебиетте 18 ғасырда қолданысқа енді және алғашқыда “мемлекеттану” деген мағынада ұғынылды. Бірақ статистика ғылымы 17 ғасырдың ортасында “саяси арифметика” нысанында дами бастады. Ғылымдағы бұл бағыттың бастауында ағылшын ғалымы – Уильям Петти (1623 – 1687) тұрды. Статистика терминін ғылымға 1746 жылы неміс ғалымы Готфрид Ахенваль өзі сабақ беретін Германия университетінде “Мемлекет ісін жүргізу” курсының орнына “Статистиканы” қолдануды ұсынды. Осыған қарамастан статистиалық санаулар бұданда ерте жүргізілген болатын: Көне Қытайдахалық санағы, Көне Римде елдердің әскери күшін салыстыру, азаматтардың мүліктерін бағалау. Статистика 19 ғасырдың басында А.Кетленің және оның мектебі өкілдерінің еңбектерінде қоғамдық құбылыстардың заңдылықтарын зерделейтін ғылым мен құралға айналды. Статистика қоғамдық ғылым ретінде қоғамдық құбылыстарды олардың сапалық мазмұнымен тығыз байланыста қарастырылатын сандық қатынастарының қалыптасу және өзгеру заңдылықтарын зерделейді. Қоғамдық құбылыстарды белгілі бір уақытпен және орынмен байланысқан нақты тарихи жағдайларда сандық тұрғыда зерделеу статистика ғылымының айрықша белгісі болып табылады. Заңдылықтарды тану және құбылыстардың дамуын айқындайтын факторларды анықтау үшін пайдаланылатын статистик. сипаттамалардың өзіндік ерекшелігі олардың сандық және сапалық қасиеттерінің ажырағысыз бірлігінде. Сондықтан статистика ғылымы әлеуметтік-экономикалық құбылыстарды талдауды өзіндік (ерекше) әдістер, тәсілдер, ережелер жиынтығы, яғни статистик. әдіснама арқылы жасайды. Оны басқа да ғылымдар өз зерттеулерінде, тәжірибесінде қолданады. Статистик. әдіснаманың негізгі бөліктеріне статистик. байқау, топтастыру, орта шамалар, индекстер, корреляц. талдау, т.б. әдістер жатады. Мемлекеттік статистика – статистик. ақпаратты жинау мен өңдеудің орталықтандырған жүйесі. Статистиканың негізгі салалары: статистиканың жалпы теориясы – статистик. ғылымның неғұрлым жалпы категорияларын, қағидаларын және әдіснамасын зерделейтін саласы; әлеуметтік статистика – бұқаралық әлеуметтік құбылыстар мен үдерістердің даму үрдістері мен заңдылықтарын анықтау мақсатымен олардың сандық жағын сапалық жағымен тығыз байланыста қарастыра отырып зерделейді; экономикалық статистика – экономиканың даму үйлесімділіктерін, үрдістері мен заңдылықтарын анықтау мақсатымен материалдық өндіріс саласындағы қоғамдық құбылыстар мен үдерістерді сандық тұрғыдан зерделейді; демографиялық статистика – халықтың саны, құрамы, орналасуы, қозғалысы туралы деректерді талдауда статистик. әдістерді қолданумен айналысады; халық тұрмысы деңгейінің статистика сы – халықтың материалдық және рухани қажеттіліктерінің қанағаттандырылуы мәселелерін зерттейді; қаржы статистика сы – қаржы-ақша қатынастарының сандық жағын қаржы ресурстарының ұдайы көбейтілуі және ауыспалы айналымы үдерісінің сапалық ерекшеліктерімен тығыз байланыста қарастыра отырып зерделейді; салалық статистика – халық шаруашының жекелеген салаларын немесе қоғамдық өмір саласын зерделейді (өнеркәсіп статистикасы, банк статистикасы, құрылыс статистикасы, а. ш. статистикасы, сауда статистикасы, кеден статистикасы, байланыс статистикасы, т.б.); халықаралық статистика – түрлі елдердің әлеуметтік-экономикалық даму деңгейін, құрылымын, үдерісін зерделейді. Мемлекеттің әлеуметтік-экономиялық даму стратегиясын белгілеуде статистиканың рөлі зор. Бұл, әсіресе, мемл. басқару органдарының, халықар. ұйымдардың, қоғамдық және ғыл. ұйымдардың, халықты еңбекпен қамту және жұмыссыздық, кедейшілік туралы, баға, халықтың әл-ауқаты, инвестиция, төлем балансы, сыртқы экон. қызмет, т.б. жөнінде сапалы және жедел статистик. ақпараттарға жоғары дәрежедегі сұранысынан, халықаралық стандарттарға, ұлттық есеп жүйесіне көшуден туындайды. Қазақстанның қазіргі статистика жүйесінде осы саладағы мемлекеттік саясатты қалыптастырып, іске асырушы өкілетті орган болып табылатын және елдегі бүкіл статистикалық қызметті ұйымдастырып, үйлестіріп, бағыттап отыратын орталықтандырылған бірыңғай статистик. орган – Қазақстан Республикасының Статистика жөніндегі агенттігі жетекші рөл атқарады.

Ресми статистика

Ресми статистика - үкімет ведомстволары жинап және басып шығарған деректер, бірақ олардың көбі әлеуметтанушы үшін үлкен құндылыққа ие болуы мүмкін, мысалы, жалпы тұргын үй мен отбасылық қолданыс шолуында көрсетілген деректер, негізгі дау ресми статистиканың (мысалы, қылмыс статистикасы) шектелуіне қатысты болды.

Тағы қараңыз

Пайдаланған сілтеме

  1. Қазақ энциклопедиясы
  2. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2006. - 569 б. ISBN 9965-808-89-9
  3. О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0

Статистика
Статистика, Тіл, Бақылау, Өңдеу, лат, status, жай, күй, білім, саласы, бұқаралық, әлеуметтік, экономикалық, құбылыстар, мен, үдерістердің, сандық, және, сапалық, көрсеткіштерін, зерделейтін, ғылым, қоғам, өмірінің, экономиканың, саясаттың, сандық, заңдылықтары. Statistika Til Bakylau Өndeu Statistika lat status zhaj kүj bilim salasy bukaralyk әleumettik ekonomikalyk kubylystar men үderisterdin sandyk zhәne sapalyk korsetkishterin zerdelejtin gylym kogam omirinin ekonomikanyn sayasattyn t b sandyk zandylyktaryn olardyn sapalyk mazmunymen azhyragysyz bajlanysta sipattajtyn statistik akparatty zhinap ondeudi taldau men zhariyalaudy kamtityn praktik kyzmet salasy zhariyalanatyn sandyk derekterdin bakylanbaly nysannyn san nemese sapa tulgasyndagy kүjin tiyanaktajtyn bakylau nәtizhelerinin zhiyntygy kogam omirinin sandyk zhaktarynda bolatyn kubylystardy mengeretin zhәne kop zhyldyk tarihy bar erekshe gylym nemese bilim salasy Onyn shygu torkini әr tүrli kogamdyk tutynushylarga mal sanyna zher su kolemine dүnie mүlik zhәne baskalar esebine bajlanysty әr aluan belgili bir statistikalyk derekter zhiyny retinde de tүsinuge bolady olim statistikasy torbetke kiru statistikasy t b Statistika sozi gylymi әdebiette 18 gasyrda koldanyska endi zhәne algashkyda memlekettanu degen magynada ugynyldy Birak statistika gylymy 17 gasyrdyn ortasynda sayasi arifmetika nysanynda dami bastady Ғylymdagy bul bagyttyn bastauynda agylshyn galymy Uilyam Petti 1623 1687 turdy Statistika terminin gylymga 1746 zhyly nemis galymy Gotfrid Ahenval ozi sabak beretin Germaniya universitetinde Memleket isin zhүrgizu kursynyn ornyna Statistikany koldanudy usyndy Osygan karamastan statistialyk sanaular budanda erte zhүrgizilgen bolatyn Kone Қytajdahalyk sanagy Kone Rimde elderdin әskeri kүshin salystyru azamattardyn mүlikterin bagalau Statistika 19 gasyrdyn basynda A Ketlenin zhәne onyn mektebi okilderinin enbekterinde kogamdyk kubylystardyn zandylyktaryn zerdelejtin gylym men kuralga ajnaldy Statistika kogamdyk gylym retinde kogamdyk kubylystardy olardyn sapalyk mazmunymen tygyz bajlanysta karastyrylatyn sandyk katynastarynyn kalyptasu zhәne ozgeru zandylyktaryn zerdelejdi Қogamdyk kubylystardy belgili bir uakytpen zhәne orynmen bajlanyskan nakty tarihi zhagdajlarda sandyk turgyda zerdeleu statistika gylymynyn ajryksha belgisi bolyp tabylady Zandylyktardy tanu zhәne kubylystardyn damuyn ajkyndajtyn faktorlardy anyktau үshin pajdalanylatyn statistik sipattamalardyn ozindik ereksheligi olardyn sandyk zhәne sapalyk kasietterinin azhyragysyz birliginde Sondyktan statistika gylymy әleumettik ekonomikalyk kubylystardy taldaudy ozindik erekshe әdister tәsilder erezheler zhiyntygy yagni statistik әdisnama arkyly zhasajdy Ony baska da gylymdar oz zertteulerinde tәzhiribesinde koldanady Statistik әdisnamanyn negizgi bolikterine statistik bajkau toptastyru orta shamalar indekster korrelyac taldau t b әdister zhatady Memlekettik statistika statistik akparatty zhinau men ondeudin ortalyktandyrgan zhүjesi Statistikanyn negizgi salalary statistikanyn zhalpy teoriyasy statistik gylymnyn negurlym zhalpy kategoriyalaryn kagidalaryn zhәne әdisnamasyn zerdelejtin salasy әleumettik statistika bukaralyk әleumettik kubylystar men үderisterdin damu үrdisteri men zandylyktaryn anyktau maksatymen olardyn sandyk zhagyn sapalyk zhagymen tygyz bajlanysta karastyra otyryp zerdelejdi ekonomikalyk statistika ekonomikanyn damu үjlesimdilikterin үrdisteri men zandylyktaryn anyktau maksatymen materialdyk ondiris salasyndagy kogamdyk kubylystar men үderisterdi sandyk turgydan zerdelejdi demografiyalyk statistika halyktyn sany kuramy ornalasuy kozgalysy turaly derekterdi taldauda statistik әdisterdi koldanumen ajnalysady halyk turmysy dengejinin statistika sy halyktyn materialdyk zhәne ruhani kazhettilikterinin kanagattandyryluy mәselelerin zerttejdi karzhy statistika sy karzhy aksha katynastarynyn sandyk zhagyn karzhy resurstarynyn udajy kobejtilui zhәne auyspaly ajnalymy үderisinin sapalyk erekshelikterimen tygyz bajlanysta karastyra otyryp zerdelejdi salalyk statistika halyk sharuashynyn zhekelegen salalaryn nemese kogamdyk omir salasyn zerdelejdi onerkәsip statistikasy bank statistikasy kurylys statistikasy a sh statistikasy sauda statistikasy keden statistikasy bajlanys statistikasy t b halykaralyk statistika tүrli elderdin әleumettik ekonomikalyk damu dengejin kurylymyn үderisin zerdelejdi Memlekettin әleumettik ekonomiyalyk damu strategiyasyn belgileude statistikanyn roli zor Bul әsirese meml baskaru organdarynyn halykar ujymdardyn kogamdyk zhәne gyl ujymdardyn halykty enbekpen kamtu zhәne zhumyssyzdyk kedejshilik turaly baga halyktyn әl aukaty investiciya tolem balansy syrtky ekon kyzmet t b zhoninde sapaly zhәne zhedel statistik akparattarga zhogary dәrezhedegi suranysynan halykaralyk standarttarga ulttyk esep zhүjesine koshuden tuyndajdy Қazakstannyn kazirgi statistika zhүjesinde osy saladagy memlekettik sayasatty kalyptastyryp iske asyrushy okiletti organ bolyp tabylatyn zhәne eldegi bүkil statistikalyk kyzmetti ujymdastyryp үjlestirip bagyttap otyratyn ortalyktandyrylgan biryngaj statistik organ Қazakstan Respublikasynyn Statistika zhonindegi agenttigi zhetekshi rol atkarady 1 Resmi statistika Өndeu Resmi statistika үkimet vedomstvolary zhinap zhәne basyp shygargan derekter birak olardyn kobi әleumettanushy үshin үlken kundylykka ie boluy mүmkin mysaly zhalpy turgyn үj men otbasylyk koldanys sholuynda korsetilgen derekter negizgi dau resmi statistikanyn mysaly kylmys statistikasy shekteluine katysty boldy 2 3 Tagy karanyz Өndeu Statistikalyk tәsilder Қukyktyk statistika Matematikalyk statistika Қoldanbaly statistika Demografiya Halyk sanagy Suranys statistikasy Statistikalar tizimi Bank statistikasyPajdalangan silteme Өndeu Қazak enciklopediyasy Oryssha kazaksha tүsindirme sozdik Әleumettanu zhәne sayasattanu bojynsha Zhalpy redakciyasyn baskargan e g d professor E Aryn Pavlodar EKO ҒӨF 2006 569 b ISBN 9965 808 89 9 O D Dajyrbekov B E Altynbekov B K Torgauytov U I Kenesariev T S Hajdarova Aurudyn aldyn alu zhәne saktandyru bojynsha oryssha kazaksha terminologiyalyk sozdik Shymkent Ғasyr Sh 2005 zhyl ISBN 9965 752 06 0 https kk wikipedia org w index php title Statistika amp oldid 2475174 betinen alyngan, уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана,

мақала

, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар.