fbpx
Уикипедия

Мұхаммед

Мұхаммед (араб.:مُحَمَّدْ‎/mʊħɑmmæd/, (ақп.), Мұхамет, Мухаммад; 570, Мекке8 маусым 632, Медине) — Ислам пайғамбары. Ислам ілімі бойынша, ол Адам, Ибраһим, Мұса, Иса және т.б. пайғамбарлардан бері келе жатқан монотеизмнің негізгі ілімдерін растауға жіберілген Алла Елшісі (Расул Аллаһ). Барлық ислам ағымдарына сәйкес Алланың соңғы пайғамбары. Мұхаммед Арабияны біртұтас мұсылман үмметіне біріктіріп, өзінің ілімдерін, сүннеттерін және Құранды Исламның діни сенімінің негізіне айналдырды.

Шамамен 570 жылы (Піл оқиғасы) Мекке қаласында дүниеге келген Мұхаммед, балалық шағында жетім қалған. Көкесі Әбу Тәліптің қолында өскен. Мезгілімен түндерін Хира тауының үңгірінде ғибадат жасаумен оңашаланып өткізетін. Кейін 40 жасында үнгірге Жәбірейіл періште келіп, Алладан ең алғашқы уахи түсірілді. Үш жылдан соң, 610 жылы, Мұхаммед бұл уахилерін ашық түрде уағыздай бастады. Исламның басқа да пайғамбарлары сияқты "Құдайдың бір" екенін, оған толықтай "бойсұну" (ислам) — амалдың (дін) тура жолы екенін және өзінің Алланың соңғы пайғамбары және елшісі екенін жариялады.

Мұхаммед алғашқы ерушілерімен (сахабалар), Меккелік бірнеше тайпалардың қарсылығына тап болды. Қуғыннан құтылу үшін, Мұхаммед кейбір ерушілерін Абиссинияға жіберді, кейін 622 жылы барлық сахабаларымен Меккеден Мединеге (Ясриб) жер аударды. Бұл оқиға — Хижрадан, Ислам күнтізбесі басталады (Хижри күнтізбе). Мединеде Мұхаммед тайпаларды Медине дәстүріне біріктіреді. 629 жылы желтоқсанда, Меккелік тайпалармен қақтығыстың үзілгенінен сегіз жыл өткен соң, Мұхаммед жаңадан қосылған 10,000 мұсылмандардан әскер құрып Меккеге жорыққа шықты. Шайқас негізінен талассыз өтіп, Мұхаммед қаланы аз қантөгіспен алды. 632 жылы, соңғы қажылықтан қайтқаннан соң бірнеше айдан кейін, ол ауырып қайтыс болды. Оның өлімінің алдында, Арабия түбегінің көбі Исламға өтті.

Мұхаммедтің өмірінің соңына дейін түскен уахилер (әрқайсысы Аят "[Құдай] белгісі" деп аталады), Құранның сүрелерін құрайды. Мұсылмандар оны "Құдайдың сөзі" деп санайды және дін соған негізделеді. Құраннан бөлек мұсылмандар Мұхаммедтің сөздері мен іс-әрекеттеріне (сүннет), хадис, сира әдебиеттеріне сүйенеді және ислам құқықтары (шариғат) ретінде қолданады.

Петра; Ислам тарихы мен археологиясын зерттеуші Дэн Гибсонның айтуынша, Мұхаммедтің жас кезінде өмір сүрген және алғашқы аяндарын алған жер. Алғашқы мұсылман мешіттері мен зираттары көрсеткендей, бұл сонымен бірге мұсылмандардың алғашқы қыбыла бағыты болды

Мазмұны

Мұхаммедтің аты каллиграфиялық және әдепкі нұсқада жазылуы

Исламда есімге үлкен, сакралды түрде мән беріледі. «Мұхаммед» деген ат «Қайта-қайта мадақталған», «Мақтауға лайық» деген мағынаны береді. Құранда ол өз атымен тек бес-ақ рет аталған, бірақ одан бөлек ол пайғамбар (ән-Нәби), хабаршы (Расул), Құдайдың құлы (Абд), хабаршы (Башир), ескертуші (Назыр), еске салушы (Музаккир), куәгер (Шаһид), Құдайға шақырушы (Да’и) және т.б. есімдерімен аталады. Мұсылман дәстүрі бойынша Мұхаммед пайғамбардың аты аталғанда немесе жазылғанда, әрқашан «Саллалаһу әлейһи уә сәлләм» (араб.:صلى الله عليه وسلم‎) — яғни «оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын» деп айтылады.

Мұхамедтің толық атының құрамына Адам атадан басталып барлық танымал аталарының есімі кіреді, сонымен қатар оның ұлының атына байланысты әл-Қасым деген куньясы да бар. Мұхаммедтің толық аты былай: Әбул Қасым Мұхаммед ибн Абдуллаһ(орыс.)қаз. ибн Абдулмутталиб ибн Хашим(орыс.)қаз. ибн Абду Мәнаф(орыс.)қаз. ибн Қусай ибн Килаб ибн Мүррә(орыс.)қаз. ибн Кааб ибн Лүуәй ибн Ғалиб(орыс.)қаз. ибн Фихр ибн Малик ибн ан-Надр ибн Кинанә(орыс.)қаз. ибн Хузәйма ибн Мудрикә ибн Ильяс ибн Мудар ибн Низар(орыс.)қаз. ибн Мәад ибн Аднан(орыс.)қаз. ибн Адад ибн Мукаввим ибн Нахур ибн Тайрах ибн Иаруб ибн Яшжуб ибн Набит ибн Исмаил ибн Ибраһим ибн Азар(орыс.)қаз. ибн Нахур ибн Саруг ибн Шалих ибн Ирфхашад ибн Сам ибн Нұх ибн Ламк ибн Матту Шалах ибн Ахнух ибн Иард ибн Махлил ибн Кайнан ибн Ианиш ибн Шит(орыс.)қаз. ибн Адам.

Дінге сенетіндер оны құрметтеп куньясы бойынша Әбул Қасым деп атаған және Мұхаммедтің көзі тірісінде тек ол ғана осы куньяның иесі болған. Ал Мұхаммед пайғамбарға дұшпандықпен қарағандар, оны мазақпен Ибн Әбу Кабша деп атаған, яғни Әбу Кабшаның ұлы деген. Ол сүт анасы Халиманың күйеуі болған..

Уильям Мьюрдің кітабінің бірінші беттері
The Life of Mahomet (Мұхаммедтің өмірі), 1861 ж.
Толық мақаласы: Мұхаммедтің суреттелуі

Исмаилдың ұрпағы (араб-аднанит(орыс.)қаз.) бола тұра, Мұхаммед пайғамбар басқа арабтардан (кахтаниттерден) терісінің ашық түстілігімен ерекшеленген. Оның заманындағы куәгерлердің айтуынша, Мұхаммед пайғамбар кең иықты, орта бойлы, қолдары мен табандары ірі болған. Мұхаммед пайғамбардың сақалы қалың, ауызы мен көздері үлкен болған. Жауырындарының арасында рельефті үшбұрыш түріндегі пайғамбарлықтың мөрі орналасқан. Оның кірпіктері ұзын, маңдай жағында біріккен қастары қиғаш болған.

Исламдық тарихшы және дін маманы Мұхаммед ибн Джәрир әт-Табари өзінің «Жалпы тарих» кітабында пайғамбардың кейіпінің келесі сипатын берген.

«Оның бойы орташа: ұзын да емес, қысқа да емес. Оның беті қызғылт-ақ, көздері — қою, шашы — қалың, жалтыраған, өте әдемі болған. Беті сақалмен көмкерілген. Ұзын шашы иығына дейін жеткен. Және түсі қара болған… Оның жүрісінің нақты болғаны соншалық, әр адымдағыны сайын жерден шығып бара жатқандай көрінетін, сонымен қоса оның қозғалысының жеңіл болғаны соншалық, құдды бір жерге аяғы тимегендей көрінетін. Алайда оның жүрісінде сол заманның мықтыларына лайық тәкәппарлық болмаған. Оның жүзінде көз тайдыра алмастай мейірімділік болған. Ашыққандар оған бір қарағанда, тамақты сол мезетте ұмытып кететін. Қайғырушылар оның қасында, оның жұмсақ бет әлпетіне және дауысына тамсанып, қайғы-қасіреттерін ұмытатын. Оны көргендердің барлығы, ешқашан бұрын-соңды ондай әңгімелесуі сонша ұнамды адамды кезіктірмегендіктерін айтқан. Ол қыр мұрынды, сирек тісті болған. Анда-санда оның шашы еркін төмен түсіп түратын, кейде ол шашын үш немесе төрт байламға байлап қоятын. Іс жүзінде оның 62 жасында бірде-бір ақ шашы болмаған…»

Мұхаммед пайғамбар ақ түсті киімдерді киюді ұнатқан. Негізінде олар ұзын жейде (камис) және жолақты йемендік жамылғы (хибара), сонымен қатар белден айналдырып, жіліншіктің ортасына дейін жететін сәлде мен изар болған. Қолында «Мұхаммед — Аллаһтың елшісі» деген жазуы бар күміс сақинасы болған. Ол өте таза жүретін, жиі денесіне хош иіс жағатын және тісін мисуакпен тазалайтын Мұхаммед пайғамбардың дауысы кішкене қырылдаған болатын, ол сөзге шешен, қысқа және түсінікті, кейде адамдар сөзін толық есте сақтап алсын деп бір сөзін үш рет қайталап сөйлейтін. Ол жиі күлімсіреп жүретін, ал кейде күлгені сонша, азу тістеріне дейін көрінетін.

Толық мақаласы: Ислам пайғамбарлары
Мұхаммед пайғамбардың мөрі

Ислам, Мұхаммедпен қоса, тағы басқа пайғамбарларды да мойындайды (олардың саны 124 мың болған деген нұсқалар бар, ал кей жерлерде олар 224 мың болған деген де нұсқалары бар), бірақ Мұхаммед жай ғана пайғамбарлардың бірі ғана емес, сонымен қатар осы тізбектегі елшілер мен пайғамбарлардың ең соңғысы деп айтылады. Және де, ол басқа елшілер сияқты (соның ішінде Иса пайғамбар да бар) тек жеке қалаға, ауылға, халыққа ғана емес жер бетіндегі барлық адамдарға жіберілген. Оның шариғаты (яғни моральді-өнегелік және діни-құқықтық ережелер мен принциптер кешені), ислам оқулары бойынша, Қиямет Күніне дейін өз күшін жоймайды. Басқа пайғамбарлар әкелген, барлық қалған шариғаттар өз күшін жоғалтқан (олардың барлығы уақытша сипатта болған). Сонымен, мұсылмандар, Тора (Тәурат) және Евангелие (Інжіл) деген Қасиетті кітаптарды қабылдай отырып, олардың заңдарының әрекеттілігін мойындамайды, сонымен қоса олардың мағынасын адамдар бұрмалаған деп санайды.

Мұхаммед пайғамбарлар арасында ең жоғарғы орынды алады (сондықтан оның эпитеттерінің бірі — Пайғамбарлардың Мырзасы). Ислам бойынша, Мұхаммедтің пайғамбарлық миссиясына сену барлық адамдарға міндетті болып табылады, бүл соның ішінде христиандар мен яһудилерге де қатысты, олар да оның үндеуіне еріп, соңғы шариғатты қабылдауы керек.

Рамадан аль-Бути(ағыл.)қаз. Мұхаммедтің исламдағы орны мен оның шариғаты туралы былай жазады: «Монотеистік діндерде еш айырмашылық жоқ [яғни, бұрмаланбаған монотеистік діндерде], өйткені олардың барлығында — Мұхаммедтің миссиясы адамзаттың барлық діни дамудың шыңы болғандықтан, олар бір Құдай тізбегінің түйіні. Алайда, пайғамбарлармен жіберілген заңдардың (шариғаттардың) арасында өзгешеліктер бар».

Мұхаммед құрайшиттер тайпасына жатқан. Ол 622 жылы Меккелік пұтқа табынушылардан қысым көргендіктен, Меккеден Ясрибке қоныс аударды, осыдан кейін ол қала Медине деп атала бастады (бұл кезең — хижра (көшу) — мұсылман күнтізбесінің басы болып табылады), ал кейін өзінің жақтастарымен Меккені жаулап алды. 632 жылы Мұхаммедтің өлімі кезінде барлық Арабия түбегі исламға бет бұрған болатын, ал кейін пайғамбардың өлімінен кейін оның мұрагерлері («наменгерлер», халифалар) исламды, араб мәдениеті мен тілін, және де тұтас ғылымның дамуына әсер еткен жиналған ғылыми білімдерді (соның ішінде антикалық өркениеттікін де) өздері жаулап алған Шығыс Рим империясының азиялық және африкалық иеліктеріне, Еуропаның кішігірім бөлігіне таратты; Еуропадан басқа, аталған мәдени-тілдік жіне діни кеңістік қазіргі заманға дейін сақталып келеді. Мұхаммед тағы Пайғамбарлардың мөрі, Пайғамбарлардың мырзасы және Қиямет сағатының Пайғамбары деп те аталады. Мұсылман иманына, Мұхаммедтің басқа пайғамбарлармен қатар Аллаһтың елшісі деген сенімі кіреді (бұл ислам сенімінің белгісі — Шаһадада айқындалған) және ол соңғы пайғамбар болып табылады.

Толық мақаласы: Ислам

Ислам оқуы бойынша, Мұхаммед соңғы пайғамбар және Аллаһтың елшісі болып табылады. Ислам, яғни бір Аллаһқа мойынсұну, барлық тақуаларға тән болған, соның ішінде Исаның, Мұсаның және басқа да танымал інжілдік пайғамбарлардың оқуларын қабылдай отырып Аллаһтың әмірін орындағандарға да тән. Алайда, ислам бойынша, яһудилік және христиандық оқулар адамдар тарапынан бұрмаланған, ал кейін Құранның түсуінің басталуынан соң өз күштерін жойған. Сонымен қоса Кітаптардың бұрмалануы Аллаһ білімінің шекарасында болған. Құран Аллаһтың сөзі, соңғы Қасиетті Кітап, және еш өзгертуге түспейтін Кітап болып табылады. Аллаһтың қалауымен, Соңғы Кітап араб тілінде болғандықтан, бұл тіл мұсылмандар үшін ерекше болып табылады. Тек арабша Құран Кітап болып табылады, ал басқа тілдердегі аудармалары (олар жиі «мағыналарының аудармасы» деп есептеледі) олай саналмайды.. Құран жеке бөліктермен түсірілді. Құранның аяттарын негізге ала отырып (25:32, 17:106), бұл Аллаһтың Мұхаммедтің жүрегіне сенімді толық орнықтырғысы келгендігімен байланыстырылады, және аяттарды оқиғалар бойынша және сұраушылардың сұрақтары бойынша түсірілген, ол өз кезегінде тұтасымен жіберілгенге қарағанда үлкен әсер қалдырды. Аяттар Мұхаммедті тыныштандыра алды, оған тыныштық пен табандылық орнықтырды. Кейбір аяттар алдыңғысын жойып отырды. Мұхаммедке Меккеге көшкенге дейінгі жіберілген аяттардың құрамында құқықтық заңдар азырақ деп есептеледі. Құранның ішінде Мұхаммедке арналған бұйрықтар жиі кездеседі. «Куль» (айт) сөзі 332 рет айтылған.

Толық мақаласы: Библия Мұхаммед жайлы
Мұсылмандық сенімге байланысты Мұхаммедке алғашқы аяттар түскен Жәбәл ан-Нұр тауындағы Хира үңгірі.

Ислам діні, Қасиетті Кітап ретінде Библияны да мойындай отырып, Библияның ішінде де Мұхаммед туралы Құдайдың елшісі ретінде айтылады дейді. Құранда ол былай айтылады: «Өздеріне кітап бергендеріміз (Мұхаммед F.C. ды) ұлдарын танығандай таниды. Негізінен олардан бip тобы (ғалымдары) шындықты біле тұра жасырады.» (2:146)

Сонымен қоса, мұсылмандар қазіргі Библияның бұрмаланғаны туралы айтады, және кейбір хадистерді негізге ала отырып, онда Мұхаммед жайлы айтылатын бөлімдердін де қозғай өтеді. Бірақ Библияның бұрмаланушылығы барлығымен келісетін христиандар(орыс.)қаз., бұл көзқарасты қабыл алмайды.

Дәлел ретінде мұсылмандар келесі библиялық өлеңдерді келтіреді:

Мен олардың ағайындарының арасынан, оларға сен тәрізді ["бұл сөздер Моисейге (Мұсаға) айтылған"] Пайғамбар жасаймын, және Менің сөздерімді оның аузына саламын, және Ол, Менің Оған бұйырғандарымның барлығын оларға айтады Ал Менің сөздерімді, Менің атыммен сөйлеген сол Пайғамбардың сөздерін тыңдамаса, Мен соны жазалаймын; Бірақ пайғамбардың, Менің атымнан, Мен бұйырмағандарды айтуға батылы жетсе, және басқа құдайлардың атымен сөйлесе, сол пайғамбарды өлімге жіберіңдер. Және сен өз жүрегіңде айтсаң: «Құдай сөйлемеген сөзді, біз қалай білеміз?» Егер пайғамбар Құдай атымен айтса, бірақ сол сөз орындалмаса, онда ол сөзді Құдай айтпаған, бірақ сол пайғамбар өз батылдығымен сөйлеген, — қорықпа одан.

(Библия. Екінші заң бөл. 18, бап. 18-22)

Мұсылмандар бұл сөздің Иса (Иисус) туралы айтылмағандығын көрсетеді, өйткені ол Мұса (Моисей) тәрізді емес, ал онда «сен тәрізді» деп айтылған. Танымал мұсылмандық уағыздаушы Ахмед Дидат Исаның (Иисустың) басты айырмашылықтарын көрсеткен. Олар, мұсылмандар мойындаған, ғажайып туылу, ол Моисей мен Мұхаммед сияқты үйленбеген және балалары болмаған, ол Моисей мен Мұхаммед сияқты өз халқымен пайғамбар деп мойындалмаған , ол патша болмаған. Және Ахмед Дидаттың айтуынша Иса (Иисус) белгілі бір жаңа заңмен келмеген, ол жай ескі заңдарды орындау үшін келген. Ал «олардың ағайындарының арасынан» деген сөзді, мұсылмандар арабтар мен еврейлердің бауырлас халықтар екендігімен түсіндіреді. Мұсылмандар Библияның басқа өлеңдерін де негізге алады

Толық мақаласы: Жаһилия

Арабияда негізгі діндер пұтқа табынушылық, иудаизм және әртүрлі күпіршілік христиандық сенімдер болған. Жергілікті араб тайпалары Ибраһим пайғамбардың (Ханифизм) монотеистік дінін негізге ала отырып, көпқұдайлыққа құлшылық еткен. Оларда Ибраһим пайғамбардың дінінен қажылық ғұрыпы мен Қағбаны құрметтеу сақталған. Исламға дейінгі арабтарда шешендік, қонақжайлық және өз келісіміне беріктік кеңінен құрметтелген. Исламға дейінгі қоғамның нашар қасиеті ретінде келесілерді ерекшелеуге болады: қанды кек болған, жаңа туған қыздарды немесе арабтар жаңа туған балаларын асырай алмайтындығынан қорықса, онда оларды тірідей жерге көму дәстүрі болған. Мұхаммед өмір сүрген, Мекке қаласы Арабияның сауда және қаржы орталығы болған. Мекке құнарсыз құздардың арасында орналасқан, онда жер өңдеушілікпен айналысу мүмкін емес болған. Жер өңдеушілік тек көгал жазираларда ғана кең етек алған, олардың бірі Ясриб (Медине) қаласы. Мекке араб тайпаларының жиі билік үшін шайқасатын алаңы болған. Саясатта маңызды орынды, Мұхаммед пайғамбар шыққан, Құрайыш тайпасы алған.

Мұхаммед пайғамбар арабтардың ортасындағы жоғарғы орынға ие — «Құрайыш» тайпасынан болған. Ол Хашим рулық қауымына қараған. Бұл рудың атауы Мұхаммедтің арғы атасы — Хашимнің құрметіне қойылған. Хашимнің көзі тірісінде қажыларды тамақтандыру үшін мал жинау құқығы болған, және Зәмзәм бұлағына қожалық еткен. Ол бай адам болған. Ол «Хашим» деген лақап атын (оның шын аты Амр) Меккеге қажылыққа келген қажыларға нанды бөліп бергені үшін алған («хашима» — нан сорпаға нан бөлу). Оның өлімінен кейін, қажыларды тамақтандыру мен су ішкізу құқығы, оның ағасы әл-Мүтілңпке көшті. Оны құрайшиттер әл-Файда - «жомарттықтың өзі» деп атаған. Хашимнің, Шуайба атты, Абдулмутталиб деген ұлы болған. Ол өз халқының арасында аса құрметті адам болған.

Мұхаммедтің әкесі Абдуллах ибн Абд аль-Мутталиб(ағыл.)қаз., оның туылуына аз қалғанда (екі ай) немесе Мұхаммед пайғамбардың туылғанынан кейін бірнеше ай өткен соң қайтыс болған. Мұхаммедтің анасының аты — "Амина бинт Вахб(ағыл.)қаз. ибн Әбд Манаф ибн Зухра ибн Килаб". "Мұхаммед" деген атты, оған атасы Абдулмутталиб берген. Ол «Мақталған» деген мағына береді.

Мұхаммед пайғамбардың әйелдерінің саны, әр тарихшыларда әртүрлі. Әл-Масуди,өзінің «Муруджуз-захаб» деген кітабында Мұхаммед пайғамбардың 15 әйелі болған дейді. Йагуби, Мұхаммед пайғамбарда 21 немесе 23 әйелі болған, бірақ ол тек 13 әйелімен дене байланыста болған деп жазады. Кардави тоғыз деп көрсеткен, бірақ Хадишасыз, яғни он; Уотт Монтгомери айтуынша, көп тайпалар Мұхаммедпен туыстық қатынастарының барлығын айтқан, сондықтан әйелдерінің тізімі көп арттырылып жіберілуі мүмкін. Ол тек он бір әйелінің атын көрсеткен (Хадишаны қосқанда), ол дәстүрлі көзқарастарға сәйкес келеді (сонымен қоса ол екі күңінің есімін келтірген). Мұхаммед пайғамбар олардың барлығына, Құранның тыйым салынуына дейін, үйленген. Онда төрт әйелден артық, әйел алуға тыйым салынған. Төменде Мұхаммед пайғамбардың 13 әйелінің тізімі көрсетілген:

  1. Хадиша бинт Хувайлид
  2. Сәудә бинт Зәма
  3. Айша бинт Әбу Бәкр
  4. Хафса бинт Умар
  5. Зейнеп бинт Хузәймә
  6. Умму Сәләмә бинт Әбу Умая
  7. Зейнеп бинт Жахш
  8. Джууәйрия бинт әл-Харис
  9. Райханә бинт Зейд(орыс.)қаз.
  10. Сафийа бинт Хуяй(орыс.)қаз.
  11. Рамлә бинт Әбу Суфийан(орыс.)қаз.
  12. Мәрийә әл-Кибтия(орыс.)қаз.
  13. Мәймунә бинт әл-Харис(орыс.)қаз.

Мұхаммедтің Ибраһимнен басқа балалары Хадишадан болған. Хадишадан бірінші баласы - әл-Қасым, одан кейін ат-Таһир, ат-Таййиб, Зейнеп, Рукайиа, Умм Күлсүм, Фатима туды. Ұлдары балалық шақтарында қайтыс болған. Қыздары Мұхаммедтің пайғамбарлық миссиясы басталғанға дейін тірі болып, исламды қабылдады, барлығы Меккеден Мединеге көшті. Фатимадан басқасының барлығы Мұхаммедтің өліміне дейін қайтыс болды. Ал Фатима оның өлімінен кейін, алты айдан соң қайтыс болды.

Толық мақалалары: Алидтер, Шериф (ислам), және Сеид

Мұхаммед пайғамбардың қызы Фатимадан және немересі Хусейннен тараған ұрпақтарын сеидтер деп атайды. Немересі Хасанның ұрпақтары — шерифтер. Мұхаммед пайғамбардың ұрпақтары Мароккода басқарушы әулетті құрды (Сағадиттер). Һашим әулетінен тараған Иордания королі Абдалла II Мұхаммедтің 43-ші буынындағы тікелей ұрпағы болып саналады.

Сыртқы медиафайлдар
Мұхаммед пайғамбар туралы видео
Үлгі:Недоступная ссылка

Үлгі:Ғазауат

Толық мақаласы: Мұхаммед Меккеде
  • 570 — Мұхаммедтің Меккеде туылуы. Мұхаммедтің туылуына дейін оның әкесі Абдуллаһ ибн Абдулмутталиб өледі және Мұхаммедті сүт анасы Халима бинт Әбу Зуайбке береді. 4 жыл ішінде Мұхаммед көшпелі бәдәуи тайпасы Бану Садтармен өмір сүреді.
  • 575 — сүт анасы Халиманың Меккеге келуі және Мұхаммедтің анасы Әминаға берілуі.
  • 583 — Әбу Тәлібпен Сирияға саяхат.
  • 585 — «Күпіршілік соғысқа» қатысуы, онда Мұхаммед пайғамбар «өз ағаларын қорғап, жебелерді қалқанмен қайтарды».
  • 595 — Мұхаммед пайғамбардың Хадишаның сауда керуенімен Бусра қаласына сапары; Хадишаға үйленуі.
  • 575 — «Мейірбандар одағына» қатысуы, оның мәні қорғансыздарды қорғау мен Меккедегі шетелдіктердің қауіпсіздігін сақтау болған.
  • 610 — алғашқы аяттардың түсуі; Мұхаммедтің пайғамбарлық миссиясының басталуы.
  • 613 — Мұхаммедтің көпшілікке уағыз жасай бастауы.
  • 615 — Мұхаммед серіктестерінің жартысының қудалаудан Эфиопияға қоныс аударуы (өзі ағасы Әбу Тәлібтің қорғауында қалады).
  • 610 — Бану Хашим руының Мұхаммедке қарсы бойкот жасауы.
  • 619 — Әбу Тәліб пен Хадишаның өлімі; Ат-Таиф қаласына қоныс аударуға талпыныс жасауы; Бану Хашим руының Мұхаммедке қарсы бойкот жасауының аяқталуы.
  • 620 — Мұхаммедтің Медине тұрғындарының бір тобымен аралық соттың ерекше рөлі бойынша жасырын келісімі.
  • 621Исра және Миғраж; бірінші Акаба анты.
  • 622хижра, Мединеге қоныс аудару.
Толық мақаласы: Мұхаммед Мединеде
  • 623 — меккелік көпқұдайшылдарға қарсы соғыстың басталуы
  • 624Бәдір шайқасы; Айшаға үйленуі.
  • 625 — Хафса мен Зейнеп бинт Хузәймәға үйленуі; Ухуд тауы жанындағы шайқас.
  • 626 — Умму Сәләмәға үйленуі; Ухуд шайқасы.
  • 627 — Жувайрия бинт Харис пен Зейнеп бинт Жахшке үйленуі.
  • 628 — Сафийа бинт Хуяй, Умму Хабиба және Мәймунә бинт Хариске үйленуі; Байа Ридуан және Худайбия келісімі; Зейнеп бинт Харистің Мұхаммед пайғамбарды уландыруға талпыныс жасауы.
  • 629 — мұсылмандар мен Мұхаммедтің Мекке ғибадатханасы Қағбаға бейбіт түрде қажылық жасауы; құрайшиттердің Худайбия келісімін бұзуы.
  • 630Меккенің жаулап алынуы; Бани Укайл, Бани Калб, Бани Килаб, Бани Тужиб, Бани Ғатафан, Бани Ханзала бин Малик, Бани Кудаға, Бали және Бани Бахра тобының Мединеге келіп, олардың исламды қабылдауы.
  • 631 — Бани Азд, Абна, Бани Тай, Бани Әмір бин Сасаға, Бани Кинда, Бани Тужиб, Бани Рахауийин, Бани Ғафиқ, Бани Маһра, Бани Ханифа, Бани Анс, Бани Мурад, Бани Әбд әл-кайс, Бани Хиләл, Бани Руха және Бани Зубайда тобының Мединеге келіп, олардың исламды қабылдауы.
  • 632 — Меккеге соңғы қажылық; Бани Мухариб пен Бани Наханың Мединеге келіп, олардың исламды қабылдауы.; 8 маусым — Мұхаммед пйғамбардың өлімі мен жерленуі.
Мұхаммедтің Мысыр ханзадасы Әл-Мукаукасқа жолдаған хаты​. Топқапы сарайының мұражайы, Ыстамбұл.
Толық мақаласы: Сахаба

Хадишадан кейінгі исламды алғашқылардың бірі болып қабылдағандар: Әли ибн Әбу Талиб, Зайд ибн Харис, Әбу Бәкір әс-Сыддық, Усман ибн Аффан, Әз-Зубайр ибн Әл-Аууам, Әбд ар-Рахман ибн Ауф, Сағад ибн Әбу Уаккас, Тәлха ибн Убайдулла және басқалар.

Мұхаммед пайғамбарды ұнатпаған адамдардың арасында оның ағасы Әбу Лахаб пен оның әйелі, Әбу Жәһл, Укба ибн Әбу Муайта және т.б. болған. Мұхаммед пайғамбармен жау болғандардың кейбірі кейін исламды қабылдаған, мысалы Әбу Суфийан ибн Харб және басқалары.

Американдық ғалым және жазушы Майкл Харт (en) «100 ұлы адамдар (en)» кітабында Мұхаммед пайғамбарды тарихтағы ең беделді адам деп мойындаған.

632 жылы Мұхаммедтің өлімі кезінде барлық Арабия түбегі исламға бет бұрған болатын, ал кейін пайғамбардың өлімінен кейін оның мұрагерлері («наменгерлер», халифтер) исламды, араб мәдениеті мен тілін таратқан. Аббасидтер кезіндегі халифат Атлант мұхитынан бастап Қытайға дейін жайылып жатқан өз уақытындағы ең ірі империя болған.

Мұхаммедтің кесенесі

Кейбір адамдар бұл уағызды адам құқығының исламдағы манифесті деп атайды.

Мұхаммед соңғы уағызын хижраның оныншы жылында, мұсылман еместерге Қасиетті Қағбаға кіруге тыйым салынған кезде айтты. 14 мың мұсылман Мұхаммедтің басшылығымен Мединеден Меккеге қажылыққа барды. Зүл-Хижжа айының 9-шы күні Мұхаммед, Меккеге қажылыққа келген, барлық мұсылмандарды Араваттағы Жабәл әл-Рахман тауына шақырып сөйлесті. Сол уағызда айтылған кейбір цитаталар:

  • Ей, адамдар! Сөзімді жақсылап тыңдаңдар! Білмеймін, бәлкім бұл жылдан кейін сендермен бұл жерде қайта кездесе алмайтын шығармын.
  • Адамдар! Осы күндерің қаншалықты қасиетті күн болса, бұл айларың қандай қасиетті ай болса, бұл қалаларың (Мекке) қандай қасиетті қала болса, жандарың, малдарың, намыстарың да сондай қасиетті. Әр түрлі жауыздықтан қорғалған.
  • Сахабаларым! Ертең Раббыларыңмен қауышасыңдар және бүгінгі барлық әл-әрекеттерден міндетті түрде есепке тартыласыңдар. Менен кейін бұрынғы азғындықтарыңа қайтып, бір-біріңді өлтірмеңдер. Бұл өсиетімді осы жердегілер бұл жерде болмаған адамдарға жеткізсін. Естіген адам бұл жерде болып естіген адамнан да жақсы түсініп, есінде сақтауы мүмкін.
  • Сахабаларым! Кімде біреудің аманаты бар болса оны иесіне қайтарсын. Өсімқорлықтың (пайыздың) барлық түрі жойылған. Аяғымның астында. Бірақ, қарыздарыңның негізін берулерің керек. Зұлымдық етпеңдер, зұлымдыққа ұшырамаңдар. Аллаһу та’аланың бұйрығымен өсімқорлыққа енді тыйым салынды. Надандық дәуірінен қалған бұл жаман әдеттің барлығы аяғымның астында. Алғаш жойған өсімқорлығым - Абдулмутталибтің ұлы (көкем) Аббастың өсімқорлығы.
  • Сахабаларым! Надандық дәуіріндегі қан даулары да толығымен жойылды. Жойған алғашқы қан дауым - Абдулмутталибтің немересі Рәбианың қан дауы.
  • Ей, адамдар! Қалаған уақытта соғысу үшін қан төгу харам болған айлардың орындарын ауыстыру – күпірліктің дәл өзі. Бұл - кәпірлердің үлкен адасушылыққа түскен нәрсесі. Олар бір жылы адал деп қабылдаған бір айды келесі жылы харам деп жариялады. Хақ та’аланың халал және харам еткендерінің санына сай етеміз деп осылай жасады. Олар Аллаһу та’аланың харам еткенін халал, ал халал еткенін харам етеді.
  • Күмәнсіз, уақыт - Аллаһу та’аланың жаратқан күніндегі түр мен тәртіпке енді.
  • Ей, адамдар! Бүгін шайтан сендердің мына жерлеріңде жаңадан билігін жүргізу және үстемдік құру күшінен мәңгілікке айрылды. Бірақ, сендер осы жойған нәрселерімнен басқа кішкентай деп санаған нәрселеріңде оған бағынсаңдар бұл оны қуантады. Діндеріңді қорғау үшін бұлардан да сақтаныңдар!
  • Ей, адамдар! Әйелдердің құқықтарын құрметтеуді және осы мәселеде Аллаһу та’аладан қорқуларыңды ұсынамын. Сендер әйелдерді Аллаһу та’аланың аманаты ретінде алдыңдар, олардың намысы мен арын Аллаһу та’аланың атымен уәде беріп, халалдыққа алдыңдар. Сендердің әйелдерде құқықтарың, олардың сендерде құқықтары бар. Сендердің әйелдердегі құқықтарың – олардың отбасылық махремдікті сендер ұнатпайтын ешкімге таптатпауы. Егер сендер ұнатпайтын біреуді үйлеріңе кіргізсе, оларды жеңіл ұрыспен жазаландырып бұл тірліктерінен қайтарсаңдар болады. Әйелдердің де сендердегі құқықтары – оларға халал жолмен әр түрлі тағамдар мен киім-кешектерін қамтамасыз етулерің.
  • Ей, мүміндер! Сендерге бір аманат қалдырамын, одан мықтап ұстасаңдар жолдарыңнан адаспайсыңдар. Ол аманат - Аллаһу та’аланың кітабы Құран Кәрім (Басқа риуаяттарда «сүннетім» және «әһли бәйтім» деп көрсетілген).
  • Ей, мүміндер! Сөзімді жақсылап тыңдаңдар және естеріңе жақсылап сақтаңдар. Мұсылман мұсылманның бауыры, осылайша барлық мұсылмандар бір-біріне бауыр. Діндес бауырларыңның жаны, қаны, малы-мүлкі, ар-намысы және ақысына сұрамай қол созу ешкімге халал емес. Тек өзі көңіл разылығымен берсе ғана халал болмақ.
  • Сахабаларым! Өздеріңе зұлымдық жасамаңдар. Мойындарыңда өздерің жайлы да сақтауға тиіс болған құқықтарың, жауапкершіліктерің бар.
  • Ей, адамдар! Аллаһу та’ала әрбір құқық иесіне құқығын (Құран Кәрімде) берген. Мұрагердің, өсиеттің қажеті жоқ. Бала кімнің төсегінде туылса соған тән. Зинақорлық еткен адамға махрұмдық бар. Өзін әкесінен басқаның тегіненмін деп айтқан тексіздер немесе өз қожайынынан қашып басқаның қолына сыйынған көрнемек адам Аллаһу та’аланың азабына, періштелер мен барлық мұсылмандардың қарғысына ұшырасын. Хақ та’ала мұндай адамдардың тәубаларын да, куәліктерін де қабылдамайды.
  • Ей, адамдар! Раббыларың бір. Әкелерің де бір. Барлығың Адамның балаларысыңдар. Адам болса топырақтан жаратылды. Аллаһтың алдында ең қадірлілерің - ең көп тақуа болғандарың. Арабтың араб еместерден артықшылығы жоқ. Артықшылық тек тақуалықта.
  • Ей, адамдар! Ертең сендерден мен жайлы сұрайды, не дейсіңдер?
  • Сахабалар «Аллаһу та’аланың дінін уағыздадыңыз. Міндетіңізді орындадыңыз. Бізге уағыз айтып, насихат жасадыңыз» деп куәлік етеміз» деді.
  • Осы кезде Расулуллаһ сұқ саусағын көтеріп, жамағатқа қаратып, «Куә бол, йа Раб! Куә бол, йа Раб! Куә бол, йа Раб!» деді.
  • Пайғамбарымыз Уәда хұтбасын оқыған күні «Маидә» сүресінің «Бүгін діндеріңді сендер үшін толықтырдым. Сендерге деген ниғметімді аяқтадым және сендерге дін ретінде Исламды беруге разы болдым» деген мағынадағы 3-аяты түсті. Пайғамбарымыз бұл аятты сахабаларына оқыған кезде хазіреті Әбу Бәкір жылады. Сахабалар оның себебін сұрағанда «Бұл аяти кәримә расулуллаһтың қайтыс болатын уақытының жақындағанын білдіреді. Сол үшін жылап жатырмын»- деді.
  • Пайғамбарымыз Меккеде он күн болып, Уәда қажылығын жасап, Уәда тауабын орындады. Сөйтіп, Мәдинаға қайтты. Уәда қажылығынан кейін сахабалар өз отандарына қайтып пайғамбарымыздың айтқан және бұйырған нәрселерін сол жердегілерге жеткізді.
Сауд Арабиясы, Мединедегі Мәсжид-үн-Нәби (Пайғамбар мешіті), ортасындағы Жасыл күмбез, Мұхаммедтің зиратының төбесіне тұрғызылған.

«Мұхаммед» атауы Құранда тек бес рет қолданылады (салыстыра кетсек Иса 25 рет аталады, Адам ата да сонша рет аталады, Мұса — 136 рет, Ибраһим — 69, Нұх — 43). Ол 3:144, 145, 33:40, 47:2, 48:29 жерлерінде Мұхаммед деп, және бір аятта 61:6 Ахмед деп аталады. Сонымен қатар Құранның 47-ші сүресі «Мұхаммед» деп аталады.

  • Мұхаммед оқи алмаған және жаза алмаған.
  • Мұхаммед пен оның сахабалары аштықты сезбес үшін іштеріне тас байлап алған.
  • Мұхаммед соғысты алдау деп атаған (әртүрлі алдау-арбау мен қулықтарды негізге ала отырып).
  • Лондондық журнал Time Out өзінің бір мақаласында Мұхаммедті бірінші эколог деп атаған.

Мұхаммедтің мінезін көрсету үшін Иордания, Ливан, Сирия, Судан елдерінің киностудиялары бірігіп, 2008 жылы 30-сериялық «Хашим айы» деген көркем фильм түсірмек болған.

Толық мақаласы: Елдер бойынша ислам

Исламдық көзқарас бойынша Адам ата мен Хауа анадан бастап барлығы мұсылмандар («муслим» — Аллаға мойынсұнушы) болған. Қазір әлемдегі барлық мұсылмандар саны шамамен 1,1-1,2 миллиард адам болып есептеледі.

кинематограф:
  1. Dan Gibson: Qur'ānic geography: a survey and evaluation of the geographical references in the qurãn with suggested solutions for various problems and issues. Independent Scholars Press, Surrey (BC) 2011, ISBN 978-0-9733642-8-6
  2. (қолжетпейтін сілтеме)
  3. Сафи ар-Рахман аль-Мубарак Фури Жизнь пророка Мұхаммеда — Б. 236.
  4. Аль-Бухари (№ 5908), Муслим (№ 2340)
  5. 6 маусымның 2012 жылы.
  6. 23 тамыздың 2013 жылы.
  7. Мухтасар аш-шамаиль" (№ 97, 188)
  8. Ахмад ибн Ханбал, Муснад, 5, 266
  9. Аль-Буты Р. Фикх ас-сира ан-набавия [Понимание жизнеописания Пророка]. Каир: ас-Салям, 1999, с. 34.
  10. 21 шілденің 2011 жылы.
  11. Библия Числа 15:35
  12. «Муруджуз-захаб» т.2, стр. 282—283
  13. М. Уотт. Мұхаммед в Медине. с. 436
  14. 17 қазанның 2010 жылы. Үлгі:Недоступная ссылка
  15. / сайт РДУМ Пензенской области.
  16. / PosledniyProrok.Info
  17. 10 қазанның 2008 жылы.
  18. Islam. Encyclopædia Britannica. 2008. Encyclopædia Britannica Online. 16 Mar. 2008
  • Ибн Хишам.
  • Сафи ар-Рахман аль-Мубаркфури.
  • Хасан М. Бальюзи.
  • В. Ф. Панова, Ю. Б. Вахтин. Жизнь Мұхаммеда — М.: Политиздат, 1990. — ISBN 5-250-00780-5.
  • 2 қарашаның 2009 жылы. (группа авторов организации «Дар Рахи Хакк»)

Мұхаммед
Мұхаммед, Араб, саясаткері, және, исламның, негізін, қалаушы, Тіл, Бақылау, Өңдеу, Пайғамбар, бетінен, бағытталған, араб, mʊħɑmmæd, айтылуы, ақп, Мұхамет, Мухаммад, Мекке, маусым, Медине, Ислам, пайғамбары, Ислам, ілімі, бойынша, ол, Адам, Ибраһим, Мұса, Иса, . Muhammed Arab sayasatkeri zhәne islamnyn negizin kalaushy Til Bakylau Өndeu Muhammed Pajgambar betinen bagyttalgan Muhammed arab م ح م د mʊħɑmmaed ajtyluy akp Muhamet Muhammad 570 Mekke 8 mausym 632 Medine Islam pajgambary Islam ilimi bojynsha ol Adam Ibraһim Musa Isa zhәne t b pajgambarlardan beri kele zhatkan monoteizmnin negizgi ilimderin rastauga zhiberilgen Alla Elshisi Rasul Allaһ Barlyk islam agymdaryna sәjkes Allanyn songy pajgambary Muhammed Arabiyany birtutas musylman үmmetine biriktirip ozinin ilimderin sүnnetterin zhәne Қurandy Islamnyn dini seniminin negizine ajnaldyrdy Shamamen 570 zhyly Pil okigasy Mekke kalasynda dүniege kelgen Muhammed balalyk shagynda zhetim kalgan Kokesi Әbu Tәliptin kolynda osken Mezgilimen tүnderin Hira tauynyn үngirinde gibadat zhasaumen onashalanyp otkizetin Kejin 40 zhasynda үngirge Zhәbirejil perishte kelip Alladan en algashky uahi tүsirildi Үsh zhyldan son 610 zhyly Muhammed bul uahilerin ashyk tүrde uagyzdaj bastady Islamnyn baska da pajgambarlary siyakty Қudajdyn bir ekenin ogan tolyktaj bojsunu islam amaldyn din tura zholy ekenin zhәne ozinin Allanyn songy pajgambary zhәne elshisi ekenin zhariyalady Muhammed algashky erushilerimen sahabalar Mekkelik birneshe tajpalardyn karsylygyna tap boldy Қugynnan kutylu үshin Muhammed kejbir erushilerin Abissiniyaga zhiberdi kejin 622 zhyly barlyk sahabalarymen Mekkeden Medinege Yasrib zher audardy Bul okiga Hizhradan Islam kүntizbesi bastalady Hizhri kүntizbe Medinede Muhammed tajpalardy Medine dәstүrine biriktiredi 629 zhyly zheltoksanda Mekkelik tajpalarmen kaktygystyn үzilgeninen segiz zhyl otken son Muhammed zhanadan kosylgan 10 000 musylmandardan әsker kuryp Mekkege zhorykka shykty Shajkas negizinen talassyz otip Muhammed kalany az kantogispen aldy 632 zhyly songy kazhylyktan kajtkannan son birneshe ajdan kejin ol auyryp kajtys boldy Onyn oliminin aldynda Arabiya tүbeginin kobi Islamga otti Muhammedtin omirinin sonyna dejin tүsken uahiler әrkajsysy Ayat Қudaj belgisi dep atalady Қurannyn sүrelerin kurajdy Musylmandar ony Қudajdyn sozi dep sanajdy zhәne din sogan negizdeledi Қurannan bolek musylmandar Muhammedtin sozderi men is әreketterine sүnnet hadis sira әdebietterine sүjenedi zhәne islam kukyktary sharigat retinde koldanady Petra Islam tarihy men arheologiyasyn zertteushi Den Gibsonnyn ajtuynsha Muhammedtin zhas kezinde omir sүrgen zhәne algashky ayandaryn algan zher Algashky musylman meshitteri men zirattary korsetkendej bul sonymen birge musylmandardyn algashky kybyla bagyty boldy 1 Mazmuny 1 Aty 2 Syrt bet әlpeti 3 Muhammedtin baska islam pajgambarlarynyn arasyndagy alatyn orny 4 Dini okuy 5 Bibliyadagy Muhammedtin kelui zhajly bolzhamdar 6 Muhammedtin uagyzynyn bastaluyna dejingi Arabiya men Mekke 7 Otbasy 8 Қyskasha zhylnama 9 Zamandastary 10 Tarihtagy roli 11 Muhammedten kejingi arab әlemi 12 Muhammedtin uәda koshtasu hutbasy 13 Muhammed Қuranda 14 Қyzykty faktiler 15 Minezi 16 Erushileri 17 Өnerde 18 Derekkozder 19 Әdebiet 20 Syrtky siltemelerAty Muhammedtin aty kalligrafiyalyk zhәne әdepki nuskada zhazyluy Islamda esimge үlken sakraldy tүrde mәn beriledi Muhammed degen at Қajta kajta madaktalgan Maktauga lajyk degen magynany beredi Қuranda ol oz atymen tek bes ak ret atalgan birak odan bolek ol pajgambar әn Nәbi habarshy Rasul Қudajdyn kuly Abd habarshy Bashir eskertushi Nazyr eske salushy Muzakkir kuәger Shaһid Қudajga shakyrushy Da i zhәne t b esimderimen atalady Musylman dәstүri bojynsha Muhammed pajgambardyn aty atalganda nemese zhazylganda әrkashan Sallalaһu әlejһi uә sәllәm arab صلى الله عليه وسلم yagni ogan Allaһtyn igiligi men sәlemi bolsyn dep ajtylady Muhamedtin tolyk atynyn kuramyna Adam atadan bastalyp barlyk tanymal atalarynyn esimi kiredi sonymen katar onyn ulynyn atyna bajlanysty әl Қasym degen kunyasy da bar Muhammedtin tolyk aty bylaj Әbul Қasym Muhammed ibn Abdullaһ orys kaz ibn Abdulmuttalib ibn Hashim orys kaz ibn Abdu Mәnaf orys kaz ibn Қusaj ibn Kilab ibn Mүrrә orys kaz ibn Kaab ibn Lүuәj ibn Ғalib orys kaz ibn Fihr ibn Malik ibn an Nadr ibn Kinanә orys kaz ibn Huzәjma ibn Mudrikә ibn Ilyas ibn Mudar ibn Nizar orys kaz ibn Mәad ibn Adnan orys kaz ibn Adad ibn Mukavvim ibn Nahur ibn Tajrah ibn Iarub ibn Yashzhub ibn Nabit ibn Ismail ibn Ibraһim ibn Azar orys kaz ibn Nahur ibn Sarug ibn Shalih ibn Irfhashad ibn Sam ibn Nuh ibn Lamk ibn Mattu Shalah ibn Ahnuh ibn Iard ibn Mahlil ibn Kajnan ibn Ianish ibn Shit orys kaz ibn Adam 2 Dinge senetinder ony kurmettep kunyasy bojynsha Әbul Қasym dep atagan zhәne Muhammedtin kozi tirisinde tek ol gana osy kunyanyn iesi bolgan Al Muhammed pajgambarga dushpandykpen karagandar ony mazakpen Ibn Әbu Kabsha dep atagan yagni Әbu Kabshanyn uly degen Ol sүt anasy Halimanyn kүjeui bolgan 3 Syrt bet әlpeti Uilyam Myurdin kitabinin birinshi betteri The Life of Mahomet Muhammedtin omiri 1861 zh Tolyk makalasy Muhammedtin surettelui Ismaildyn urpagy arab adnanit orys kaz bola tura Muhammed pajgambar baska arabtardan kahtanitterden terisinin ashyk tүstiligimen erekshelengen Onyn zamanyndagy kuәgerlerdin ajtuynsha Muhammed pajgambar ken iykty orta bojly koldary men tabandary iri bolgan Muhammed pajgambardyn sakaly kalyn auyzy men kozderi үlken bolgan Zhauyryndarynyn arasynda relefti үshburysh tүrindegi pajgambarlyktyn mori ornalaskan 4 Onyn kirpikteri uzyn mandaj zhagynda birikken kastary kigash bolgan 5 Islamdyk tarihshy zhәne din mamany Muhammed ibn Dzhәrir әt Tabari ozinin Zhalpy tarih kitabynda pajgambardyn kejipinin kelesi sipatyn bergen Onyn bojy ortasha uzyn da emes kyska da emes Onyn beti kyzgylt ak kozderi koyu shashy kalyn zhaltyragan ote әdemi bolgan Beti sakalmen komkerilgen Ұzyn shashy iygyna dejin zhetken Zhәne tүsi kara bolgan Onyn zhүrisinin nakty bolgany sonshalyk әr adymdagyny sajyn zherden shygyp bara zhatkandaj korinetin sonymen kosa onyn kozgalysynyn zhenil bolgany sonshalyk kuddy bir zherge ayagy timegendej korinetin Alajda onyn zhүrisinde sol zamannyn myktylaryna lajyk tәkәpparlyk bolmagan Onyn zhүzinde koz tajdyra almastaj mejirimdilik bolgan Ashykkandar ogan bir karaganda tamakty sol mezette umytyp ketetin Қajgyrushylar onyn kasynda onyn zhumsak bet әlpetine zhәne dauysyna tamsanyp kajgy kasiretterin umytatyn Ony korgenderdin barlygy eshkashan buryn sondy ondaj әngimelesui sonsha unamdy adamdy keziktirmegendikterin ajtkan Ol kyr muryndy sirek tisti bolgan Anda sanda onyn shashy erkin tomen tүsip tүratyn kejde ol shashyn үsh nemese tort bajlamga bajlap koyatyn Is zhүzinde onyn 62 zhasynda birde bir ak shashy bolmagan 6 Muhammed pajgambar ak tүsti kiimderdi kiyudi unatkan Negizinde olar uzyn zhejde kamis zhәne zholakty jemendik zhamylgy hibara sonymen katar belden ajnaldyryp zhilinshiktin ortasyna dejin zhetetin sәlde men izar bolgan Қolynda Muhammed Allaһtyn elshisi degen zhazuy bar kүmis sakinasy bolgan Ol ote taza zhүretin zhii denesine hosh iis zhagatyn zhәne tisin misuakpen tazalajtyn 7 Muhammed pajgambardyn dauysy kishkene kyryldagan bolatyn ol sozge sheshen kyska zhәne tүsinikti kejde adamdar sozin tolyk este saktap alsyn dep bir sozin үsh ret kajtalap sojlejtin Ol zhii kүlimsirep zhүretin al kejde kүlgeni sonsha azu tisterine dejin korinetin Muhammedtin baska islam pajgambarlarynyn arasyndagy alatyn ornyTolyk makalasy Islam pajgambarlary Muhammed pajgambardyn mori Islam Muhammedpen kosa tagy baska pajgambarlardy da mojyndajdy olardyn sany 124 myn bolgan degen nuskalar bar al kej zherlerde olar 224 myn bolgan degen de nuskalary bar 8 birak Muhammed zhaj gana pajgambarlardyn biri gana emes sonymen katar osy tizbektegi elshiler men pajgambarlardyn en songysy dep ajtylady Zhәne de ol baska elshiler siyakty sonyn ishinde Isa pajgambar da bar tek zheke kalaga auylga halykka gana emes zher betindegi barlyk adamdarga zhiberilgen Onyn sharigaty yagni moraldi onegelik zhәne dini kukyktyk erezheler men principter kesheni islam okulary bojynsha Қiyamet Kүnine dejin oz kүshin zhojmajdy Baska pajgambarlar әkelgen barlyk kalgan sharigattar oz kүshin zhogaltkan olardyn barlygy uakytsha sipatta bolgan Sonymen musylmandar Tora Tәurat zhәne Evangelie Inzhil degen Қasietti kitaptardy kabyldaj otyryp olardyn zandarynyn әrekettiligin mojyndamajdy sonymen kosa olardyn magynasyn adamdar burmalagan dep sanajdy Muhammed pajgambarlar arasynda en zhogargy oryndy alady sondyktan onyn epitetterinin biri Pajgambarlardyn Myrzasy Islam bojynsha Muhammedtin pajgambarlyk missiyasyna senu barlyk adamdarga mindetti bolyp tabylady bүl sonyn ishinde hristiandar men yaһudilerge de katysty olar da onyn үndeuine erip songy sharigatty kabyldauy kerek Ramadan al Buti agyl kaz Muhammedtin islamdagy orny men onyn sharigaty turaly bylaj zhazady Monoteistik dinderde esh ajyrmashylyk zhok yagni burmalanbagan monoteistik dinderde ojtkeni olardyn barlygynda Muhammedtin missiyasy adamzattyn barlyk dini damudyn shyny bolgandyktan olar bir Қudaj tizbeginin tүjini Alajda pajgambarlarmen zhiberilgen zandardyn sharigattardyn arasynda ozgeshelikter bar 9 Muhammed kurajshitter tajpasyna zhatkan Ol 622 zhyly Mekkelik putka tabynushylardan kysym korgendikten Mekkeden Yasribke konys audardy osydan kejin ol kala Medine dep atala bastady bul kezen hizhra koshu musylman kүntizbesinin basy bolyp tabylady al kejin ozinin zhaktastarymen Mekkeni zhaulap aldy 632 zhyly Muhammedtin olimi kezinde barlyk Arabiya tүbegi islamga bet burgan bolatyn al kejin pajgambardyn oliminen kejin onyn muragerleri namengerler halifalar islamdy arab mәdenieti men tilin zhәne de tutas gylymnyn damuyna әser etken zhinalgan gylymi bilimderdi sonyn ishinde antikalyk orkeniettikin de ozderi zhaulap algan Shygys Rim imperiyasynyn aziyalyk zhәne afrikalyk ielikterine Europanyn kishigirim boligine taratty Europadan baska atalgan mәdeni tildik zhine dini kenistik kazirgi zamanga dejin saktalyp keledi Muhammed tagy Pajgambarlardyn mori Pajgambarlardyn myrzasy zhәne Қiyamet sagatynyn Pajgambary dep te atalady Musylman imanyna Muhammedtin baska pajgambarlarmen katar Allaһtyn elshisi degen senimi kiredi bul islam seniminin belgisi Shaһadada ajkyndalgan zhәne ol songy pajgambar bolyp tabylady Dini okuyTolyk makalasy Islam Islam okuy bojynsha Muhammed songy pajgambar zhәne Allaһtyn elshisi bolyp tabylady Islam yagni bir Allaһka mojynsunu barlyk takualarga tәn bolgan sonyn ishinde Isanyn Musanyn zhәne baska da tanymal inzhildik pajgambarlardyn okularyn kabyldaj otyryp Allaһtyn әmirin oryndagandarga da tәn Alajda islam bojynsha yaһudilik zhәne hristiandyk okular adamdar tarapynan burmalangan al kejin Қurannyn tүsuinin bastaluynan son oz kүshterin zhojgan Sonymen kosa Kitaptardyn burmalanuy Allaһ biliminin shekarasynda bolgan Қuran Allaһtyn sozi songy Қasietti Kitap zhәne esh ozgertuge tүspejtin Kitap bolyp tabylady Allaһtyn kalauymen Songy Kitap arab tilinde bolgandyktan bul til musylmandar үshin erekshe bolyp tabylady Tek arabsha Қuran Kitap bolyp tabylady al baska tilderdegi audarmalary olar zhii magynalarynyn audarmasy dep esepteledi olaj sanalmajdy 10 Қuran zheke boliktermen tүsirildi Қurannyn ayattaryn negizge ala otyryp 25 32 17 106 bul Allaһtyn Muhammedtin zhүregine senimdi tolyk ornyktyrgysy kelgendigimen bajlanystyrylady zhәne ayattardy okigalar bojynsha zhәne suraushylardyn suraktary bojynsha tүsirilgen ol oz kezeginde tutasymen zhiberilgenge karaganda үlken әser kaldyrdy Ayattar Muhammedti tynyshtandyra aldy ogan tynyshtyk pen tabandylyk ornyktyrdy Kejbir ayattar aldyngysyn zhojyp otyrdy Muhammedke Mekkege koshkenge dejingi zhiberilgen ayattardyn kuramynda kukyktyk zandar azyrak dep esepteledi Қurannyn ishinde Muhammedke arnalgan bujryktar zhii kezdesedi Kul ajt sozi 332 ret ajtylgan 11 Bibliyadagy Muhammedtin kelui zhajly bolzhamdarTolyk makalasy Bibliya Muhammed zhajly Musylmandyk senimge bajlanysty Muhammedke algashky ayattar tүsken Zhәbәl an Nur tauyndagy Hira үngiri Islam dini Қasietti Kitap retinde Bibliyany da mojyndaj otyryp Bibliyanyn ishinde de Muhammed turaly Қudajdyn elshisi retinde ajtylady dejdi Қuranda ol bylaj ajtylady Өzderine kitap bergenderimiz Muhammed F C dy uldaryn tanygandaj tanidy Negizinen olardan bip toby galymdary shyndykty bile tura zhasyrady 2 146 Sonymen kosa musylmandar kazirgi Bibliyanyn burmalangany turaly ajtady zhәne kejbir hadisterdi negizge ala otyryp onda Muhammed zhajly ajtylatyn bolimderdin de kozgaj otedi Birak Bibliyanyn burmalanushylygy barlygymen kelisetin hristiandar orys kaz bul kozkarasty kabyl almajdy Dәlel retinde musylmandar kelesi bibliyalyk olenderdi keltiredi Men olardyn agajyndarynyn arasynan olarga sen tәrizdi bul sozder Moisejge Musaga ajtylgan Pajgambar zhasajmyn zhәne Menin sozderimdi onyn auzyna salamyn zhәne Ol Menin Ogan bujyrgandarymnyn barlygyn olarga ajtady Al Menin sozderimdi Menin atymmen sojlegen sol Pajgambardyn sozderin tyndamasa Men sony zhazalajmyn Birak pajgambardyn Menin atymnan Men bujyrmagandardy ajtuga batyly zhetse zhәne baska kudajlardyn atymen sojlese sol pajgambardy olimge zhiberinder Zhәne sen oz zhүreginde ajtsan Қudaj sojlemegen sozdi biz kalaj bilemiz Eger pajgambar Қudaj atymen ajtsa birak sol soz oryndalmasa onda ol sozdi Қudaj ajtpagan birak sol pajgambar oz batyldygymen sojlegen korykpa odan Bibliya Ekinshi zan bol 18 bap 18 22 Musylmandar bul sozdin Isa Iisus turaly ajtylmagandygyn korsetedi ojtkeni ol Musa Moisej tәrizdi emes al onda sen tәrizdi dep ajtylgan Tanymal musylmandyk uagyzdaushy Ahmed Didat Isanyn Iisustyn basty ajyrmashylyktaryn korsetken Olar musylmandar mojyndagan gazhajyp tuylu ol Moisej men Muhammed siyakty үjlenbegen zhәne balalary bolmagan ol Moisej men Muhammed siyakty oz halkymen pajgambar dep mojyndalmagan 12 ol patsha bolmagan Zhәne Ahmed Didattyn ajtuynsha Isa Iisus belgili bir zhana zanmen kelmegen ol zhaj eski zandardy oryndau үshin kelgen Al olardyn agajyndarynyn arasynan degen sozdi musylmandar arabtar men evrejlerdin bauyrlas halyktar ekendigimen tүsindiredi Musylmandar Bibliyanyn baska olenderin de negizge alady 13 Muhammedtin uagyzynyn bastaluyna dejingi Arabiya men MekkeTolyk makalasy Zhaһiliya Arabiyada negizgi dinder putka tabynushylyk iudaizm zhәne әrtүrli kүpirshilik hristiandyk senimder bolgan Zhergilikti arab tajpalary Ibraһim pajgambardyn Hanifizm monoteistik dinin negizge ala otyryp kopkudajlykka kulshylyk etken Olarda Ibraһim pajgambardyn dininen kazhylyk gurypy men Қagbany kurmetteu saktalgan Islamga dejingi arabtarda sheshendik konakzhajlyk zhәne oz kelisimine beriktik keninen kurmettelgen Islamga dejingi kogamnyn nashar kasieti retinde kelesilerdi ereksheleuge bolady kandy kek bolgan zhana tugan kyzdardy nemese arabtar zhana tugan balalaryn asyraj almajtyndygynan koryksa onda olardy tiridej zherge komu dәstүri bolgan Muhammed omir sүrgen Mekke kalasy Arabiyanyn sauda zhәne karzhy ortalygy bolgan Mekke kunarsyz kuzdardyn arasynda ornalaskan onda zher ondeushilikpen ajnalysu mүmkin emes bolgan Zher ondeushilik tek kogal zhaziralarda gana ken etek algan olardyn biri Yasrib Medine kalasy Mekke arab tajpalarynyn zhii bilik үshin shajkasatyn alany bolgan Sayasatta manyzdy oryndy Muhammed pajgambar shykkan Қurajysh tajpasy algan OtbasyTolyk makalasy Muhammed pajgambardyn shezhiresi Muhammed pajgambar arabtardyn ortasyndagy zhogargy orynga ie Қurajysh tajpasynan bolgan Ol Hashim rulyk kauymyna karagan Bul rudyn atauy Muhammedtin argy atasy Hashimnin kurmetine kojylgan Hashimnin kozi tirisinde kazhylardy tamaktandyru үshin mal zhinau kukygy bolgan zhәne Zәmzәm bulagyna kozhalyk etken Ol baj adam bolgan Ol Hashim degen lakap atyn onyn shyn aty Amr Mekkege kazhylykka kelgen kazhylarga nandy bolip bergeni үshin algan hashima nan sorpaga nan bolu Onyn oliminen kejin kazhylardy tamaktandyru men su ishkizu kukygy onyn agasy әl Mүtilnpke koshti Ony kurajshitter әl Fajda zhomarttyktyn ozi dep atagan Hashimnin Shuajba atty Abdulmuttalib degen uly bolgan Ol oz halkynyn arasynda asa kurmetti adam bolgan Muhammedtin әkesi Abdullah ibn Abd al Muttalib agyl kaz onyn tuyluyna az kalganda eki aj nemese Muhammed pajgambardyn tuylganynan kejin birneshe aj otken son kajtys bolgan Muhammedtin anasynyn aty Amina bint Vahb agyl kaz ibn Әbd Manaf ibn Zuhra ibn Kilab Muhammed degen atty ogan atasy Abdulmuttalib bergen Ol Maktalgan degen magyna beredi Tolyk makalasy Muhammed pajgambardyn әjelderi Muhammed pajgambardyn әjelderinin sany әr tarihshylarda әrtүrli Әl Masudi ozinin Murudzhuz zahab 14 degen kitabynda Muhammed pajgambardyn 15 әjeli bolgan dejdi Jagubi Muhammed pajgambarda 21 nemese 23 әjeli bolgan birak ol tek 13 әjelimen dene bajlanysta bolgan dep zhazady Kardavi togyz dep korsetken birak Hadishasyz yagni on Uott Montgomeri ajtuynsha kop tajpalar Muhammedpen tuystyk katynastarynyn barlygyn ajtkan sondyktan әjelderinin tizimi kop arttyrylyp zhiberilui mүmkin Ol tek on bir әjelinin atyn korsetken Hadishany koskanda ol dәstүrli kozkarastarga sәjkes keledi sonymen kosa ol eki kүninin esimin keltirgen 15 Muhammed pajgambar olardyn barlygyna Қurannyn tyjym salynuyna dejin үjlengen Onda tort әjelden artyk әjel aluga tyjym salyngan 16 Tomende Muhammed pajgambardyn 13 әjelinin tizimi korsetilgen Hadisha bint Huvajlid Sәudә bint Zәma Ajsha bint Әbu Bәkr Hafsa bint Umar Zejnep bint Huzәjmә Ummu Sәlәmә bint Әbu Umaya Zejnep bint Zhahsh Dzhuuәjriya bint әl Haris Rajhanә bint Zejd orys kaz Safija bint Huyaj orys kaz Ramlә bint Әbu Sufijan orys kaz Mәrijә әl Kibtiya orys kaz Mәjmunә bint әl Haris orys kaz Tolyk makalasy Muhammed pajgambardyn әjelderi Muhammedtin Ibraһimnen baska balalary Hadishadan bolgan Hadishadan birinshi balasy әl Қasym odan kejin at Taһir at Tajjib Zejnep Rukajia Umm Kүlsүm Fatima tudy Ұldary balalyk shaktarynda kajtys bolgan Қyzdary Muhammedtin pajgambarlyk missiyasy bastalganga dejin tiri bolyp islamdy kabyldady barlygy Mekkeden Medinege koshti Fatimadan baskasynyn barlygy Muhammedtin olimine dejin kajtys boldy Al Fatima onyn oliminen kejin alty ajdan son kajtys boldy Tolyk makalasy Muhammed pajgambardyn urpaktary Tolyk makalalary Alidter Sherif islam zhәne Seid Muhammed pajgambardyn kyzy Fatimadan zhәne nemeresi Husejnnen taragan urpaktaryn seidter dep atajdy Nemeresi Hasannyn urpaktary sherifter Muhammed pajgambardyn urpaktary Marokkoda baskarushy әuletti kurdy Sagaditter Һashim әuletinen taragan Iordaniya koroli Abdalla II Muhammedtin 43 shi buynyndagy tikelej urpagy bolyp sanalady Қyskasha zhylnamaTolyk makalasy Muhammed pajgambardyn omirbayany Syrtky mediafajldarMuhammed pajgambar turaly video H f Allaһ elshisi Muhammed 1977 Үlgi Nedostupnaya ssylka K f Banu Hashim ajy Pajgambar omiri M f Songy pajgambar Muhammed Sүjikti pajnambarmen birge omirbayany Үlgi Ғazauat Tolyk makalasy Muhammed Mekkede 570 Muhammedtin Mekkede tuyluy Muhammedtin tuyluyna dejin onyn әkesi Abdullaһ ibn Abdulmuttalib oledi zhәne Muhammedti sүt anasy Halima bint Әbu Zuajbke beredi 4 zhyl ishinde Muhammed koshpeli bәdәui tajpasy Banu Sadtarmen omir sүredi 575 sүt anasy Halimanyn Mekkege kelui zhәne Muhammedtin anasy Әminaga berilui 583 Әbu Tәlibpen Siriyaga sayahat 585 Kүpirshilik sogyska katysuy onda Muhammed pajgambar oz agalaryn korgap zhebelerdi kalkanmen kajtardy 595 Muhammed pajgambardyn Hadishanyn sauda keruenimen Busra kalasyna sapary Hadishaga үjlenui 575 Mejirbandar odagyna katysuy onyn mәni korgansyzdardy korgau men Mekkedegi sheteldikterdin kauipsizdigin saktau bolgan 610 algashky ayattardyn tүsui Muhammedtin pajgambarlyk missiyasynyn bastaluy 613 Muhammedtin kopshilikke uagyz zhasaj bastauy 615 Muhammed seriktesterinin zhartysynyn kudalaudan Efiopiyaga konys audaruy ozi agasy Әbu Tәlibtin korgauynda kalady 610 Banu Hashim ruynyn Muhammedke karsy bojkot zhasauy 619 Әbu Tәlib pen Hadishanyn olimi At Taif kalasyna konys audaruga talpynys zhasauy Banu Hashim ruynyn Muhammedke karsy bojkot zhasauynyn ayaktaluy 620 Muhammedtin Medine turgyndarynyn bir tobymen aralyk sottyn erekshe roli bojynsha zhasyryn kelisimi 621 Isra zhәne Migrazh birinshi Akaba anty 622 hizhra Medinege konys audaru Tolyk makalasy Muhammed Medinede 623 mekkelik kopkudajshyldarga karsy sogystyn bastaluy 624 Bәdir shajkasy Ajshaga үjlenui 625 Hafsa men Zejnep bint Huzәjmәga үjlenui Uhud tauy zhanyndagy shajkas 626 Ummu Sәlәmәga үjlenui Uhud shajkasy 627 Zhuvajriya bint Haris pen Zejnep bint Zhahshke үjlenui 628 Safija bint Huyaj Ummu Habiba zhәne Mәjmunә bint Hariske үjlenui Baja Riduan zhәne Hudajbiya kelisimi Zejnep bint Haristin Muhammed pajgambardy ulandyruga talpynys zhasauy 629 musylmandar men Muhammedtin Mekke gibadathanasy Қagbaga bejbit tүrde kazhylyk zhasauy kurajshitterdin Hudajbiya kelisimin buzuy 630 Mekkenin zhaulap alynuy Bani Ukajl Bani Kalb Bani Kilab Bani Tuzhib Bani Ғatafan Bani Hanzala bin Malik Bani Kudaga Bali zhәne Bani Bahra tobynyn Medinege kelip olardyn islamdy kabyldauy 631 Bani Azd Abna Bani Taj Bani Әmir bin Sasaga Bani Kinda Bani Tuzhib Bani Rahauijin Bani Ғafik Bani Maһra Bani Hanifa Bani Ans Bani Murad Bani Әbd әl kajs Bani Hilәl Bani Ruha zhәne Bani Zubajda tobynyn Medinege kelip olardyn islamdy kabyldauy 632 Mekkege songy kazhylyk Bani Muharib pen Bani Nahanyn Medinege kelip olardyn islamdy kabyldauy 8 mausym Muhammed pjgambardyn olimi men zherlenui 17 18 Zamandastary Muhammedtin Mysyr hanzadasy Әl Mukaukaska zholdagan haty Topkapy sarajynyn murazhajy Ystambul Tolyk makalasy Sahaba Hadishadan kejingi islamdy algashkylardyn biri bolyp kabyldagandar Әli ibn Әbu Talib Zajd ibn Haris Әbu Bәkir әs Syddyk Usman ibn Affan Әz Zubajr ibn Әl Auuam Әbd ar Rahman ibn Auf Sagad ibn Әbu Uakkas Tәlha ibn Ubajdulla zhәne baskalar Muhammed pajgambardy unatpagan adamdardyn arasynda onyn agasy Әbu Lahab pen onyn әjeli Әbu Zhәһl Ukba ibn Әbu Muajta zhәne t b bolgan Muhammed pajgambarmen zhau bolgandardyn kejbiri kejin islamdy kabyldagan mysaly Әbu Sufijan ibn Harb zhәne baskalary Tarihtagy roliAmerikandyk galym zhәne zhazushy Majkl Hart en 100 uly adamdar en kitabynda Muhammed pajgambardy tarihtagy en bedeldi adam dep mojyndagan Muhammedten kejingi arab әlemi632 zhyly Muhammedtin olimi kezinde barlyk Arabiya tүbegi islamga bet burgan bolatyn al kejin pajgambardyn oliminen kejin onyn muragerleri namengerler halifter islamdy arab mәdenieti men tilin taratkan Abbasidter kezindegi halifat Atlant muhitynan bastap Қytajga dejin zhajylyp zhatkan oz uakytyndagy en iri imperiya bolgan Muhammedtin uәda koshtasu hutbasy Muhammedtin kesenesi Kejbir adamdar bul uagyzdy adam kukygynyn islamdagy manifesti dep atajdy Muhammed songy uagyzyn hizhranyn onynshy zhylynda musylman emesterge Қasietti Қagbaga kiruge tyjym salyngan kezde ajtty 14 myn musylman Muhammedtin basshylygymen Medineden Mekkege kazhylykka bardy Zүl Hizhzha ajynyn 9 shy kүni Muhammed Mekkege kazhylykka kelgen barlyk musylmandardy Aravattagy Zhabәl әl Rahman tauyna shakyryp sojlesti Sol uagyzda ajtylgan kejbir citatalar Ej adamdar Sozimdi zhaksylap tyndandar Bilmejmin bәlkim bul zhyldan kejin sendermen bul zherde kajta kezdese almajtyn shygarmyn Adamdar Osy kүnderin kanshalykty kasietti kүn bolsa bul ajlaryn kandaj kasietti aj bolsa bul kalalaryn Mekke kandaj kasietti kala bolsa zhandaryn maldaryn namystaryn da sondaj kasietti Әr tүrli zhauyzdyktan korgalgan Sahabalarym Erten Rabbylarynmen kauyshasyndar zhәne bүgingi barlyk әl әreketterden mindetti tүrde esepke tartylasyndar Menen kejin buryngy azgyndyktaryna kajtyp bir birindi oltirmender Bul osietimdi osy zherdegiler bul zherde bolmagan adamdarga zhetkizsin Estigen adam bul zherde bolyp estigen adamnan da zhaksy tүsinip esinde saktauy mүmkin Sahabalarym Kimde bireudin amanaty bar bolsa ony iesine kajtarsyn Өsimkorlyktyn pajyzdyn barlyk tүri zhojylgan Ayagymnyn astynda Birak karyzdarynnyn negizin berulerin kerek Zulymdyk etpender zulymdykka ushyramandar Allaһu ta alanyn bujrygymen osimkorlykka endi tyjym salyndy Nadandyk dәuirinen kalgan bul zhaman әdettin barlygy ayagymnyn astynda Algash zhojgan osimkorlygym Abdulmuttalibtin uly kokem Abbastyn osimkorlygy Sahabalarym Nadandyk dәuirindegi kan daulary da tolygymen zhojyldy Zhojgan algashky kan dauym Abdulmuttalibtin nemeresi Rәbianyn kan dauy Ej adamdar Қalagan uakytta sogysu үshin kan togu haram bolgan ajlardyn oryndaryn auystyru kүpirliktin dәl ozi Bul kәpirlerdin үlken adasushylykka tүsken nәrsesi Olar bir zhyly adal dep kabyldagan bir ajdy kelesi zhyly haram dep zhariyalady Hak ta alanyn halal zhәne haram etkenderinin sanyna saj etemiz dep osylaj zhasady Olar Allaһu ta alanyn haram etkenin halal al halal etkenin haram etedi Kүmәnsiz uakyt Allaһu ta alanyn zharatkan kүnindegi tүr men tәrtipke endi Ej adamdar Bүgin shajtan senderdin myna zherlerinde zhanadan biligin zhүrgizu zhәne үstemdik kuru kүshinen mәngilikke ajryldy Birak sender osy zhojgan nәrselerimnen baska kishkentaj dep sanagan nәrselerinde ogan bagynsandar bul ony kuantady Dinderindi korgau үshin bulardan da saktanyndar Ej adamdar Әjelderdin kukyktaryn kurmetteudi zhәne osy mәselede Allaһu ta aladan korkularyndy usynamyn Sender әjelderdi Allaһu ta alanyn amanaty retinde aldyndar olardyn namysy men aryn Allaһu ta alanyn atymen uәde berip halaldykka aldyndar Senderdin әjelderde kukyktaryn olardyn senderde kukyktary bar Senderdin әjelderdegi kukyktaryn olardyn otbasylyk mahremdikti sender unatpajtyn eshkimge taptatpauy Eger sender unatpajtyn bireudi үjlerine kirgizse olardy zhenil uryspen zhazalandyryp bul tirlikterinen kajtarsandar bolady Әjelderdin de senderdegi kukyktary olarga halal zholmen әr tүrli tagamdar men kiim keshekterin kamtamasyz etulerin Ej mүminder Senderge bir amanat kaldyramyn odan myktap ustasandar zholdarynnan adaspajsyndar Ol amanat Allaһu ta alanyn kitaby Қuran Kәrim Baska riuayattarda sүnnetim zhәne әһli bәjtim dep korsetilgen Ej mүminder Sozimdi zhaksylap tyndandar zhәne esterine zhaksylap saktandar Musylman musylmannyn bauyry osylajsha barlyk musylmandar bir birine bauyr Dindes bauyrlarynnyn zhany kany maly mүlki ar namysy zhәne akysyna suramaj kol sozu eshkimge halal emes Tek ozi konil razylygymen berse gana halal bolmak Sahabalarym Өzderine zulymdyk zhasamandar Mojyndarynda ozderin zhajly da saktauga tiis bolgan kukyktaryn zhauapkershilikterin bar Ej adamdar Allaһu ta ala әrbir kukyk iesine kukygyn Қuran Kәrimde bergen Muragerdin osiettin kazheti zhok Bala kimnin toseginde tuylsa sogan tәn Zinakorlyk etken adamga mahrumdyk bar Өzin әkesinen baskanyn teginenmin dep ajtkan teksizder nemese oz kozhajynynan kashyp baskanyn kolyna syjyngan kornemek adam Allaһu ta alanyn azabyna perishteler men barlyk musylmandardyn kargysyna ushyrasyn Hak ta ala mundaj adamdardyn tәubalaryn da kuәlikterin de kabyldamajdy Ej adamdar Rabbylaryn bir Әkelerin de bir Barlygyn Adamnyn balalarysyndar Adam bolsa topyraktan zharatyldy Allaһtyn aldynda en kadirlilerin en kop takua bolgandaryn Arabtyn arab emesterden artykshylygy zhok Artykshylyk tek takualykta Ej adamdar Erten senderden men zhajly surajdy ne dejsinder Sahabalar Allaһu ta alanyn dinin uagyzdadynyz Mindetinizdi oryndadynyz Bizge uagyz ajtyp nasihat zhasadynyz dep kuәlik etemiz dedi Osy kezde Rasulullaһ suk sausagyn koterip zhamagatka karatyp Kuә bol ja Rab Kuә bol ja Rab Kuә bol ja Rab dedi Pajgambarymyz Uәda hutbasyn okygan kүni Maidә sүresinin Bүgin dinderindi sender үshin tolyktyrdym Senderge degen nigmetimdi ayaktadym zhәne senderge din retinde Islamdy beruge razy boldym degen magynadagy 3 ayaty tүsti Pajgambarymyz bul ayatty sahabalaryna okygan kezde hazireti Әbu Bәkir zhylady Sahabalar onyn sebebin suraganda Bul ayati kәrimә rasulullaһtyn kajtys bolatyn uakytynyn zhakyndaganyn bildiredi Sol үshin zhylap zhatyrmyn dedi Pajgambarymyz Mekkede on kүn bolyp Uәda kazhylygyn zhasap Uәda tauabyn oryndady Sojtip Mәdinaga kajtty Uәda kazhylygynan kejin sahabalar oz otandaryna kajtyp pajgambarymyzdyn ajtkan zhәne bujyrgan nәrselerin sol zherdegilerge zhetkizdi 19 Saud Arabiyasy Medinedegi Mәszhid үn Nәbi Pajgambar meshiti ortasyndagy Zhasyl kүmbez Muhammedtin ziratynyn tobesine turgyzylgan Muhammed Қuranda Muhammed atauy Қuranda tek bes ret koldanylady salystyra ketsek Isa 25 ret atalady Adam ata da sonsha ret atalady Musa 136 ret Ibraһim 69 Nuh 43 20 Ol 3 144 145 33 40 47 2 48 29 zherlerinde Muhammed dep 21 zhәne bir ayatta 61 6 Ahmed dep atalady Sonymen katar Қurannyn 47 shi sүresi Muhammed dep atalady Қyzykty faktiler Pajgambar meshitindegi zirat Medine Muhammed oki almagan zhәne zhaza almagan Muhammed pen onyn sahabalary ashtykty sezbes үshin ishterine tas bajlap algan Muhammed sogysty aldau dep atagan әrtүrli aldau arbau men kulyktardy negizge ala otyryp Londondyk zhurnal Time Out ozinin bir makalasynda Muhammedti birinshi ekolog dep atagan 22 MineziMuhammedtin minezin korsetu үshin Iordaniya Livan Siriya Sudan elderinin kinostudiyalary birigip 2008 zhyly 30 seriyalyk Hashim ajy degen korkem film tүsirmek bolgan ErushileriTolyk makalasy Elder bojynsha islam Islamdyk kozkaras bojynsha Adam ata men Haua anadan bastap barlygy musylmandar muslim Allaga mojynsunushy bolgan Қazir әlemdegi barlyk musylmandar sany shamamen 1 1 1 2 milliard adam bolyp esepteledi 23 Өnerdekinematograf Allaһ elshisi Muhammed filmi Muhammed songy pajgambar multfilmiDerekkozder Dan Gibson Qur anic geography a survey and evaluation of the geographical references in the quran with suggested solutions for various problems and issues Independent Scholars Press Surrey BC 2011 ISBN 978 0 9733642 8 6 Ibn Hisham Zhizneopisanie Proroka Muhammeda izd rus 2002 2003 g kolzhetpejtin silteme Safi ar Rahman al Mubarak Furi Zhizn proroka Muhammeda B 236 Al Buhari 5908 Muslim 2340 O dostoinstvah Proroka Muhammeda musulmanskoj nravstvennosti i pravednom povedenii Muhammed ibn Dzhamil Zinu Muragattalgan 6 mausymnyn 2012 zhyly Poslannik Allaha F A Asadullin R I Sultanov i dr Muragattalgan 23 tamyzdyn 2013 zhyly Muhtasar ash shamail 97 188 Ahmad ibn Hanbal Musnad 5 266 Al Buty R Fikh as sira an nabaviya Ponimanie zhizneopisaniya Proroka Kair as Salyam 1999 s 34 http www umma ru namaz prayer purity Kto yavlyaetsya avtorom Korana Muragattalgan 21 shildenin 2011 zhyly Bibliya Chisla 15 35 Bibliya Pajgambar turaly Murudzhuz zahab t 2 str 282 283 M Uott Muhammed v Medine s 436 Yusuf al Karadavi glava Mezhdunarodnoj associacii ulemov Iz knigi Sovremennye fetvy Muragattalgan 17 kazannyn 2010 zhyly Үlgi Nedostupnaya ssylka Hronologiya epohi Proroka sajt RDUM Penzenskoj oblasti Hronologiya perioda Proroka Muhammeda PosledniyProrok Info Uәda koshtasu hutbasy Islamskoe Duhovno Prosvetitelskoe Blagotvoritelnoe Obshestvo Muragattalgan 10 kazannyn 2008 zhyly Post 2011 Chast 14 Lyajlyatul kadr Londonskij ezhenedelnik predrekaet svetloe budushee pod znamenem islama Islam Encyclopaedia Britannica 2008 Encyclopaedia Britannica Online 16 Mar 2008 1 ӘdebietIbn Hisham Sira Proroka Muhammeda Safi ar Rahman al Mubarkfuri Zhizneopisanie poslannika Allaha Hasan M Balyuzi Muhammed i razvitie Islama V F Panova Yu B Vahtin Zhizn Muhammeda M Politizdat 1990 ISBN 5 250 00780 5 Zhizn Proroka Muhammeda Muragattalgan 2 karashanyn 2009 zhyly gruppa avtorov organizacii Dar Rahi Hakk Syrtky siltemelerIslam dini sajty Muhammed Krugosvet A Ali zade MuhammedҮlgi IES 2007 1 M B Piotrovskij MuhammedҮlgi IES 1991 1178 182 Mohammed Enciklopedicheskij slovar Brokgauza i Efrona https kk wikipedia org w index php title Muhammed amp oldid 2903755 betinen alyngan, уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана,

мақала

, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар.